CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın bütçesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Gürer, bütçenin kanunen çiftçiye verilmesi gereken destek tutarının dahi altında kaldığını belirterek tarım politikalarını eleştirdi.
“Çiftçiye verilmesi gereken destek bütçede yok”
Ömer Fethi Gürer, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2026 yılı bütçesinin 542 milyar lira olarak açıklandığını hatırlattı. Tarım Kanunu’nun 21. maddesine göre çiftçiye verilmesi gereken desteğin millî gelirin yüzde 1’i olduğunu belirten Gürer, bu tutarın 772 milyar liraya ulaştığını söyledi.
Buna karşın bütçede tarımsal destekler için yalnızca 168 milyar lira ayrıldığını ifade eden Gürer, “Kanuna göre verilmesi gereken destek çiftçiye verilmiyor. Bu rakam tarımı ayakta tutmaya yetmez” dedi.
“Bu bütçeyle tarımın sorunları nasıl çözülecek?”
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 542 milyar liralık bütçeyle çok sayıda yapısal sorunu çözmesinin mümkün olmadığını dile getiren Gürer, sulama, toplulaştırma, altyapı ve desteklerin aynı bütçeden karşılanmaya çalışıldığını söyledi.
İklim değişikliğiyle birlikte Türkiye’nin ciddi bir su ve sulama sorunu yaşadığını vurgulayan Gürer, barajlar, göletler, kapalı sulama sistemleri ile damlama ve yağmurlama yatırımlarının da bu sınırlı kaynakla yapılmak istendiğini belirtti.
Borçlu çiftçi üretimden kopuyor
Bu yıl uygulamaya konulan düzenlemeyle BAĞ-KUR prim borcu bulunan çiftçilere kredi verilmediğini hatırlatan Gürer, krediye erişemeyen üreticinin tarımda kalmasının zorlaştığını söyledi.
Çiftçilerin bankalara olan borcunun 1 trilyon 2 milyar liraya ulaştığını belirten Gürer, “Borçlu çiftçiye kredi vermeden tarımı nasıl sürdüreceksiniz?” sorusunu yöneltti.
“Çiftçi desteksiz ayakta kalamaz”
2025 yılının kurak geçtiğini, bu nedenle rekolte ve ürün kayıplarının yaşandığını ifade eden Gürer, 2026 yılında yağmur ve karla birlikte çiftçi için yeniden umut doğduğunu söyledi.
Bu sürecin doğru yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Gürer, “Çiftçiye verilen destek, ülkenin gıda güvencesidir. Destek zamanında ve yeterli olmazsa bu umut da kaybolur” dedi.
Don zararları hâlâ telafi edilmedi
Geçen yıl nisan ayında yaşanan don olayını hatırlatan Gürer, TARSİM ve ÇKS kaydı bulunan üreticilere dahi ödemelerin tamamlanmadığını, kaydı olmayan çiftçilerin ise tamamen dışarıda bırakıldığını belirtti.
Bu durumun çiftçinin devlete olan güvenini zedelediğini ifade etti.
Destek olmadan raf fiyatları düşmez
Girdi maliyetlerindeki artışın tarımı çıkmaza sürüklediğini söyleyen Gürer, yem, gübre, tohum, ilaç, mazot, elektrik ve su giderlerinin üretim maliyetlerini katladığını vurguladı.
Ürünlerin tarladan rafa ulaşana kadar en az dört el değiştirdiğini belirten Gürer, “Üreten kazanmıyor, tüketen pahalıya almak zorunda kalıyor” dedi.
“Tarımı kilitlemeyin”
Çiftçi yaş ortalamasının 58’e yükseldiğine dikkat çeken Gürer, gençlerin tarımdan uzaklaştığını söyledi. Tarımın sürdürülebilirliği için desteklerin artırılması gerektiğini vurgulayan Gürer, mevcut politikaların üretimi kilitlediğini ifade etti.
