KESK Haber-Sen 6 No’lu Şube, PTT’de uygulanması planlanan yeni dağıtım modeli, personel yetersizliği ve çalışma koşullarına ilişkin yazılı basın açıklaması yaptı. Sendika, PTT’nin “sistemli bir kurumsal çöküşe, kamu zararına ve emek sömürüsüne” sürüklendiğini savunarak, 21 Eylül’de İzmir’de hayata geçirilmesi planlanan parça başı dağıtım/esnaf kurye modeline karşı çıktı.
“Esnaf kurye değil, güvencesiz çalışma modeli”
Haber-Sen 6 No’lu Şube, bağımsız taşıyıcı/esnaf kurye adıyla sunulan modelin kamusal hizmetin tasfiyesine ve güvencesiz çalışmanın yaygınlaşmasına yol açacağını savundu.
Sendika açıklamasında, çalışanların “şahıs şirketi” statüsüne geçirilerek iş hukukunun sağladığı güvencelerden uzaklaştırıldığını belirtti. Açıklamada model için “Görünürde ‘esnaf’, esasta kölelik düzeni ve açık tehdit” ifadeleri kullanıldı.
Haber-Sen, çalışanlara “Ya parça başı/esnaf kurye sistemine geçersiniz ya da sözleşmenizi feshederiz” denildiğini aktararak, işsizlik tehdidinin baskı aracı olarak kullanılmasına tepki gösterdi.
“Araç, akaryakıt ve vergiler emekçinin sırtında”
Sendika, yeni modelde çalışma koşulları ile çalışanların üstleneceği maliyetler arasında çelişki bulunduğunu savundu.
Açıklamada, mesai saatinden kıyafete, GPS takibinden dağıtım rotasına kadar çeşitli talimatların PTT ve yüklenici firmalar tarafından verildiği, buna karşılık araç, akaryakıt, bakım, sigorta, vergi ve Bağ-Kur primlerinin çalışanın üzerine bırakıldığı belirtildi.
Aynı adrese yapılan teslimatlarda 11’inci gönderiden itibaren bedelsiz dağıtım dayatıldığı ve araç kiralayan dağıtıcılardan da yüksek kesintiler yapıldığı ileri sürüldü.
Yeni sistem nasıl olacak
Sendikanın aktardığı iş ilanında Buca, Çiğli-Karşıyaka, Bayraklı-Bornova, Konak ve Gaziemir-Karabağlar-Menderes bölgelerinde çalışacak esnaf kuryelerin arandığı belirtildi.
İlanda günlük 120-150 gönderi garantisi, gönderi başına 33 TL + KDV ödeme ve aylık 3 bin 400 gönderiyi aşan dağıtımlar için gönderi başına 1 TL ek ücret yer aldığı aktarıldı.
Temassız teslim kodlu gönderiler için de 1 TL ek ödeme yapılacağı belirtildi.
“Dağıtıcı Karnesi” uygulamasına tepki
Haber-Sen, 10 Eylül’de uygulanmaya başlandığını belirttiği “Dağıtıcı Karnesi” düzenlemesine de tepki gösterdi.
Sendika, uygulamanın saha çalışanları üzerindeki performans baskısını artıracağını ve iş güvencesizliğini derinleştireceğini savunarak uygulamanın kabul edilmediğini açıkladı.
Haber-Sen ayrıca yaya dağıtıcılara kargo taşıtılması uygulamasına son verilmesini istedi. Sendika, görev tanımlarının netleştirilmesi ve kargo dağıtıcılarının kargo, posta dağıtıcılarının ise yalnızca posta dağıtımı yapması gerektiğini belirtti.
“PTT, 7 yıldır kadrolu personel almıyor”
Açıklamada PTT’deki personel eksikliğine ilişkin Almanya ve Türkiye karşılaştırması da yapıldı.
Haber-Sen, nüfusu Türkiye ile hemen hemen aynı olan Almanya’da posta ve kargo hizmetlerinde yaklaşık 180 bin posta emekçisi bulunduğunu, Türkiye’de ise bu sayının yetersiz istihdam nedeniyle 39 bine kadar düştüğünü belirtti.
Sendika ayrıca PTT’nin 7 yıldır kadrolu personel alımı yapmadığını ileri sürdü.
Personel eksikliğinin iş yükünü artırdığını savunan Haber-Sen, sahadaki gerilim ve iş güvenliği konusunda da uyarıda bulundu.
Sendika, 2 yıl önce Rize’de iki PTT görevlisinin silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetmesini personel politikasıyla ilişkilendirerek, personel eksikliğinin yalnızca istihdam sorunu olmadığını savundu.
“2025’te 4 milyar 510 milyon lira zarar”
Haber-Sen açıklamasında PTT’nin mali durumuna ilişkin değerlendirmelere de yer verdi.
Sendika, PTT’nin 2018’den bu yana her yıl zarar ettiğini ve 2025 yılında kurumun zararının 4 milyar 510 milyon TL olarak açıklandığını belirtti.
Açıklamada ayrıca PttAVM üzerinden 50 TL’ye kabul edilen bir kargonun taşeron firmalara 35 TL’ye dağıttırıldığı örneği verildi. Haber-Sen, bu uygulamanın kamu kaynaklarının ve kurumun geleceğinin zarara uğratılmasına neden olduğunu savundu.
“Çözüm güvenceli iş, güvenli gelecek”
Haber-Sen 6 No’lu Şube, 7 yıldır yapılmadığını belirttiği kadrolu personel alımlarının başlatılmasını istedi.
Sendika ayrıca İHS’li personelin iş güvencesine ilişkin 107 ve 108’inci maddelerin kaldırılmasını, “Dağıtıcı Karnesi” uygulamasının geri çekilmesini ve esnaf kurye modeline son verilmesini talep etti.
Açıklamada kargo ve e-ticaret anlaşmalarında kamu yararının esas alınması, sahadaki çalışanların iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve görev tanımlarının netleştirilmesi çağrısı yapıldı.
Haber-Sen açıklamasını, kamusal hizmet ilkelerinden, emek hakkından ve iş güvencesinden taviz verilmeyeceği mesajıyla tamamladı.
