Son günlerde Ege Denizi'nde meydana gelen deprem hareketliliği, Yunanistan’a bağlı Santorini Adası'ndaki yanardağla ilgili soru işaretlerini gündeme taşıdı. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nden uzmanlar, yanardağdaki potansiyel patlamaların hem Türkiye hem de dünya için oluşturabileceği büyük tehlikeleri paylaştı.
Büyük patlamaların ardında tsunami ve iklimsel kriz riski
Ege Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Nezih Aytaçlar, Santorini'nin tarihi büyük patlamalarının geçmişte de ciddi felaketlere yol açtığını belirtti. M.Ö. 1600’da gerçekleşen büyük patlama, adanın dörtte üçünün yok olmasına neden olmuştu. O dönemde meydana gelen tsunami etkilerinin İzmir’e kadar ulaşabileceği düşünülüyor. Bu tür büyük patlamaların sadece deprem ve tsunami ile sonuçlanmakla kalmayıp, aynı zamanda iklimsel krizlere de yol açabileceğini vurgulayan Aytaçlar, “Santorini'nin yeniden patlaması durumunda, tüm dünya için tehlikeli iklim değişiklikleri söz konusu olabilir,” dedi.
Volkanik küllerin küresel etkisi
Ege Üniversitesi Coğrafya Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Aylin Karadaş, Santorini'nin geçmişteki patlamalarının atmosferde uzun süre asılı kalan volkanik kül ve sülfürik asit parçacıkları bıraktığını, bunun da güneş ışınlarını engelleyerek küresel soğuma ve büyük tarımsal krizlere yol açabileceğini belirtti. Karadaş, “Ege kıyılarındaki sondaj çalışmaları, eski patlamaların etkilerini açıkça ortaya koyuyor. Bugün meydana gelecek bir patlama, deprem ve tsunami gibi doğrudan etkilerinin yanı sıra dolaylı olarak iklim koşullarını da değiştirebilir,” dedi.
Tsunami riski
Santorini’deki volkanik hareketlilik, tsunami tehlikesi yaratabilecek potansiyele sahip. Doç. Dr. Aytaçlar, İzmir ve çevresindeki bazı kıyı bölgelerinin, özellikle Seferihisar ve Gümüldür gibi yerlerin tsunami riski taşıdığını belirtti. Bunun yanı sıra, Aydın ve Muğla kıyılarının da potansiyel tehdit altında olduğunu ifade etti.
Büyük patlama, küresel tarımı vurabilir
Santorini'nin M.Ö. 1600’deki patlaması, yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte de etkiler yaratmıştı. Kanada’daki ağaç halkalarının daralması, patlamanın etkisinin yeryüzünde uzun yıllar sürdüğünü gösteriyor. Aytaçlar, “Bu patlama, dünya genelinde tarım alanlarında büyük tahribata yol açarak, gıda krizi yaratabilir,” şeklinde uyardı.
