CHP Grup Başkanvekili ve İzmir Milletvekili Av. Sevda Erdan Kılıç, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde düzenlediği basın toplantısında yeni eğitim-öğretim yılının başlamasıyla ailelerin karşı karşıya kaldığı ekonomik sorunları, öğrencilerin beslenme ve güvenlik sorunlarını, öğretmenlerin yaşadığı sıkıntıları ve CHP’nin eğitim politikalarına ilişkin çözüm önerilerini değerlendirdi.
Türkiye’de yaklaşık 20 milyon öğrencinin ve 1 milyondan fazla eğitim emekçisinin yeni eğitim-öğretim yılına başladığını belirten Kılıç, okul masraflarının aile bütçeleri üzerindeki yüküne dikkat çekti.
Kılıç, “Türkiye’de yaklaşık 20 milyon öğrencimiz ve 1 milyonu aşkın eğitim emekçimiz yeni eğitim-öğretim yılına başladı. Ama bu yıl okul zili her evde aynı duyguyla çalmadı. Bir evde okul zili çalarken, başka bir evde geçim alarmı çaldı” dedi.
Ailelerin beslenme çantası, servis, defter, ayakkabı ve mont gibi ihtiyaçları karşılamakta zorlandığını ifade eden Kılıç, eğitim başlangıç maliyetlerinin aile gelirlerinin üzerine çıktığını savundu.
Bir öğrencinin eğitim başlangıç maliyetine dikkat çekti
Kılıç, uzun mesafeli servis kullanan bir ilkokul öğrencisinin okula başlangıç maliyetinin 77 bin 559 liraya ulaştığını söyledi. Kılıç, 28 bin 75 lira asgari ücret alan bir emekçinin bu durumda çocuğunu okula gönderebilmek için neredeyse 3 aylık maaşını harcamak zorunda kaldığını belirtti.
En düşük emekli maaşının 23 bin 552 lira olduğunu ifade eden Kılıç, bu gelirle eğitim başlangıcında aylık 54 bin lira açık oluştuğunu, memur bir velinin ise aylık 7 bin 500 lira açıkla başladığını söyledi.
Kılıç, lise öğrencileri için başlangıç maliyetinin 81 bin 524 liraya kadar çıktığını belirterek bu rakamlara yıl boyunca yeniden alınacak defter, kalem, ayakkabı, mont, kantin ve diğer giderlerin dahil olmadığını kaydetti.
İzmir, Manisa ve Ankara gibi büyükşehirlerde de kırtasiye masraflarını karşılamakta zorlanan ailelerin bulunduğunu söyleyen Kılıç, bazı ailelerin çocuklarının servis giderlerini karşılamak için kendi araçlarıyla dönüşümlü taşıma yaptığını, bazı ailelerin ise temel eğitim ihtiyaçları ile mutfak harcamaları arasında tercih yapmak zorunda kaldığını ifade etti.
“Parasız eğitim, okul kapısından ücretsiz girmek değildir”
Kılıç, eğitim hakkının ailelerin ekonomik durumuna bağlı hale getirilemeyeceğini belirterek temel eğitimin Anayasa gereği parasız olduğunu söyledi.
Devlet okullarında velilerden “bağış” adı altında para istendiğine ilişkin şikâyetler geldiğini belirten Kılıç, okul temizliği, güvenlik, sabun, tuvalet kâğıdı, bakım ve onarım gibi giderlerin de velilerin üzerine kaldığını savundu.
Kılıç, “Okula bütçe vermeden kayıt parasını kaldıramazsınız. Devletin görevini velinin cebine bırakarak parasız eğitimden söz edemezsiniz” dedi.
“Mesele kaynak değil, mesele tercih”
Eğitime ayrılan kaynak ile faiz giderlerini karşılaştıran Kılıç, 2026 bütçesinde faize 2 trilyon 742 milyar lira ayrıldığını, Millî Eğitim Bakanlığının yıllık bütçesinin ise 1 trilyon 944 milyar lira olduğunu söyledi.
Kılıç, faiz için Millî Eğitim Bakanlığından yaklaşık 798 milyar lira daha fazla kaynak ayrıldığını belirtti. Yılın ilk 7 ayında faize 1 trilyon 791 milyar lira ödendiğini ve günlük ortalamanın 8,5 milyar lira olduğunu ifade etti.
Kılıç, “Mesele kaynak değil. Mesele tercih” diyerek iktidarın bütçe tercihlerini eleştirdi.
Kantindeki fiyatlara da dikkat çekti
Okul kantinlerindeki fiyatlara da dikkat çeken Kılıç, bir tostun 95 lira, bir ayranın ise 20 lira olduğunu söyledi.
Bir öğrencinin her gün yalnızca 1 tost, 1 ayran ve su tüketmesinin aylık maliyetinin yaklaşık 2 bin 990 liraya ulaştığını belirten Kılıç, bazı öğrencilerin bu harcamayı dahi karşılayamadığını ifade etti.
Ücretsiz okul yemeğinin sosyal yardım olmadığını vurgulayan Kılıç, “Ücretsiz okul yemeği sosyal yardım değildir. Temiz içme suyu lütuf değildir. Bunlar çocuklarımızın hakkıdır” dedi.
Öğretmen ve okul güvenliği sorunlarına dikkat çekti
Öğretmenlerin farklı ücret ve haklara maruz kaldığını, atama bekleyen öğretmenlerin ise mülakat engeliyle karşılaştığını savunan Kılıç, öğretmenlikte siyasi sadakat yerine liyakat ve bilginin esas alınması gerektiğini söyledi.
Kılıç, okullardaki güvenlik sorunlarına da dikkat çekerek çocukların uyuşturucu, çete ve şiddetin hedefi haline gelmesi durumunda devletin gerekli önlemleri alması gerektiğini ifade etti.
Her okulda yeterli rehber öğretmen, psikolojik danışman, sosyal hizmet uzmanı ve kadrolu güvenlik personeli bulunması gerektiğini belirten Kılıç, okul çevrelerinin de denetlenmesini istedi.
CHP’nin eğitim politikalarını açıkladı
CHP’nin eğitim alanındaki çözüm önerilerini de açıklayan Kılıç, “Her çocuğa eşit eğitim, her okula yeterli bütçe” dedi.
Kılıç, CHP’nin iktidarında her kamu okuluna ihtiyacı kadar doğrudan bütçe verileceğini, kayıt parası ve zorunlu bağış düzenine son verileceğini söyledi.
Her öğrenciye en az 1 öğün ücretsiz ve sağlıklı yemek sağlanacağını belirten Kılıç; okullarda temiz içme suyunun ücretsiz hale getirileceğini, temel kırtasiye malzemeleri ve yardımcı kaynakların ücretsiz verileceğini, servis ve ulaşım giderlerinin kamusal olarak destekleneceğini ifade etti.
Kılıç ayrıca okulların temizlik ve güvenlik personelinin kadrolu istihdam edileceğini, mülakatın kaldırılacağını, öğretmen atamalarında liyakatin esas alınacağını, MESEM uygulamasındaki sömürüye son verileceğini ve köy okullarının yeniden açılacağını söyledi.
Velilere seslendi
Kılıç, açıklamasının son bölümünde velilere seslenerek çocuklarının okul masraflarını karşılayamadıkları için ailelerin kendilerini suçlamaması gerektiğini söyledi.
Ekonomik güçlüklerin yanlış ekonomik ve siyasi tercihlerin sonucu olduğunu savunan Kılıç, ailelerin çocuklarının eğitim ihtiyaçları için yaşadığı kaygıları bildiklerini ifade etti.
Kılıç, CHP adına hiçbir çocuğun ailesinin gelirinden dolayı eğitimden mahrum kalmayacağı, hiçbir çocuğun okulda aç, susuz, sahipsiz ve korku içinde bırakılmayacağı sözünü verdi.
Açıklamasını “Faize değil çocuğa yatırım yapacağız. Ranta değil eğitime kaynak ayıracağız. Sarayın değil halkın bütçesini yapacağız” sözleriyle tamamlayan Kılıç, laik, bilimsel, güvenli, parasız ve nitelikli eğitimi yeniden kuracaklarını söyledi.
