Kuru soğan fiyatlarındaki yükseliş yeniden gündemin en önemli başlıklarından biri olurken, Yüksek Ziraat Mühendisi Alparslan Tekbaş, yaşanan artışın yalnızca üreticiye bağlanmasının doğru olmadığını söyledi. Tekbaş, tarımda yaşanan yapısal sorunlar, üretim planlamasındaki eksiklikler ve yükselen maliyetlerin fiyatlar üzerinde belirleyici olduğunu vurguladı. Manşet Haber'e konuşan Tekbaş, kamu yönetiminde doğru kararların alınabilmesi için sahadan gelen bilgilerin eksiksiz şekilde karar vericilere ulaştırılması gerektiğini belirtti. Tarım politikalarının gerçek veriler ışığında şekillenmesinin önemine dikkat çeken Tekbaş, bürokraside liyakat ve doğru bilginin kritik rol oynadığını ifade etti.
"Fiyat artışı çiftçinin kazancı anlamına gelmiyor"
Marketlerde kuru soğanın kilogram fiyatının 50-70 liraya kadar yükseldiğini hatırlatan Tekbaş, bu durumun üreticinin daha fazla kazanç elde ettiği anlamına gelmediğini söyledi. Son iki yılda zarar eden birçok çiftçinin ekim alanlarını daralttığını ya da farklı ürünlere yöneldiğini belirten Tekbaş, Adana ve Hatay'daki sel felaketleri, İç Anadolu'da yaşanan hasat gecikmeleri ve artan üretim maliyetlerinin arzı düşürdüğünü kaydetti. Çiftçinin ürününü aylar öncesinden sattığını dile getiren Tekbaş, market raflarındaki yüksek fiyatlardan üreticinin doğrudan faydalanamadığını, buna rağmen kamuoyunda çoğu zaman fiyat artışlarının sorumlusu olarak gösterildiğini söyledi.
"Sorun üretim zincirinin tamamında"
Fiyat artışının tek bir kesime yüklenemeyeceğini ifade eden Tekbaş, tarladan market rafına kadar uzanan süreçte herkesin farklı maliyet baskılarıyla karşı karşıya olduğunu belirtti. Çiftçinin mazot, gübre, ilaç, sulama ve işçilik giderleriyle mücadele ettiğini aktaran Tekbaş, aracılar için nakliye ve depolama maliyetlerinin, marketler açısından ise işletme giderlerinin arttığını söyledi. Bu maliyetlerin tüketiciye yüksek fiyat olarak yansıdığına dikkat çeken Tekbaş, temel sorunun üretim planlamasındaki eksiklik ve maliyet baskısı olduğunu vurguladı.
"İthalat geçici rahatlama sağlar"
Kuru soğan ithalatında gümrük vergisinin geçici olarak düşürülmesini de değerlendiren Tekbaş, bu tür uygulamaların kısa vadede piyasayı rahatlatabileceğini ancak kalıcı çözüm olmayacağını söyledi. Üretim maliyetleri düşürülmeden raf fiyatlarının kalıcı olarak gerilemeyeceğini belirten Tekbaş, uzun vadeli üretim planlamasının hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.
"Üretici kazanırsa üretim artar"
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yalnızca destek sağlayan değil, aynı zamanda üretimi planlayan, piyasayı düzenleyen ve gıda güvenliğini sağlayan stratejik bir kurum olduğuna dikkat çeken Tekbaş, doğru kararların sahadan gelen sağlıklı verilerle alınabileceğini söyledi. Üreticinin desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Tekbaş, "Çiftçi para kazanacak ki üretim artsın. Kalıcı çözüm, üreticinin maliyetlerini düşürecek ve sürdürülebilir üretimi sağlayacak politikaların uygulanmasıdır." dedi. Liyakat ve doğru bilginin önemine de değinen Tekbaş, tarımın geleceği için bilimsel verilere dayalı politikaların uygulanmasının şart olduğunu belirterek, "Bazen bir ülkenin geleceğini kurtaran şey, gerektiğinde 'Bu yanlış' diyebilen insanların varlığıdır." ifadelerini kullandı.
