Milyonların merakla beklediği yeni nafaka sistemi için teknik çalışmalar sürüyor. Adalet Bakanlığı bünyesinde yürütülen taslak çalışmalarda, süresiz nafakanın kaldırılması, boşanma davalarının hızlandırılması ve aile arabuluculuğunun zorunlu hale getirilmesi gibi önemli değişikliklerin yer alması bekleniyor.
Avukat Arabulucu Elif Nur Çalışan, yeni sistemin “hakkaniyetli bir denge” kurmayı amaçladığını belirterek TGRT Haber’e önemli açıklamalarda bulundu.
Nafaka süresi nasıl belirlenecek?
Yeni modelde nafaka süresi, evlilik süresi, tarafların gelir düzeyi, yaş, çocukların varlığı ve kusur oranı gibi kriterlere göre belirlenecek.
Kulislerde konuşulan modellerden biri, nafaka süresinin evlilik süresinin yaklaşık %30’u kadar olması.
🔹 Örneğin: 10 yıl süren bir evlilikte nafaka 3 yıl ödenecek.
Bu oran henüz resmiyet kazanmadı ancak hedef, “süresiz yükümlülük” yerine ölçülü destek süresi oluşturmak.
Kimler nafaka alabilecek?
Yeni sistemde nafaka, gerçek anlamda yoksulluğa düşecek kişilere verilecek.
Yani artık herkes değil, geliri olmayan, çalışma gücünü kaybetmiş veya yaş, sağlık gibi nedenlerle iş bulamayan kişiler nafaka alabilecek.
Buna karşılık, maaş, kira ya da ticari gelir sahibi kişilere nafaka bağlanması beklenmiyor.
Yeni anlayış şöyle özetleniyor:
“Nafaka, geçim zorluğuna düşeni koruma aracıdır; sürekli gelir transferi değil.”
Boşanmayı kim isterse nafaka alabilecek mi?
Yeni sistemde bu konuda mevcut ilke korunuyor. Nafaka hakkı, boşanmayı kimin istediğine değil, kusur oranına ve yoksulluğa düşme riskine bağlı olacak.
Kusuru daha az olan veya hiç olmayan taraf, boşanma davasını açsa bile yoksulluğa düşecekse nafaka alabilecek.
Mevcut nafakalar kesilecek mi?
Yeni yasa çıktığında mevcut süresiz nafakaların hemen kesilmesi beklenmiyor.
Adalet ve hakkaniyet gereği, 6 ay ila 1 yıl arasında bir geçiş süreci öngörülüyor.
Bu dönemde tarafların ekonomik durumları yeniden değerlendirilecek.
Geliri olmayan veya çalışamayacak durumda olan kişilere ise devlet destekli sosyal yardımlar devreye girecek. Böylece nafaka yükümlüsü üzerindeki yük azaltılırken, nafaka alacaklısı da yoksulluğa düşmeyecek.
Geliri olmayan kadınlara devlet desteği
Yeni sistemle birlikte İŞKUR’un mesleki eğitim, kurs ve işe yerleştirme danışmanlığı programlarına öncelik verilmesi planlanıyor.
Nafakası sona eren ve geliri bulunmayan kişilere, şartlı sosyal yardım ya da geçici yoksulluk maaşı sağlanması da gündemde.
Bu destek, nafaka yükümlüsünden değil, devletin sosyal sorumluluğundan kaynaklanacak.
Çalışan taraflar da nafaka alabilecek mi?
Yeni düzenleme, nafaka hakkını tamamen gelir varlığına değil, gelir düzeyine göre değerlendirecek.
Kısmi gelir elde eden, ancak yoksulluk sınırının altında kalan kişiler, belirli süreyle nafaka alabilecek.
Amaç, çalışan bireyleri sistem dışına itmeden, geçici bir ekonomik denge kurmak.
Yeni nafaka sistemi ne zaman yürürlüğe girecek?
Şu anda TBMM’ye sunulmuş resmi bir yasa taslağı yok. Ancak teknik hazırlıkların hızlandığı ve düzenlemenin 2026 yılı içinde yürürlüğe girmesinin planlandığı konuşuluyor.
Yeni nafaka modelinin faydaları ve riskleri
Faydalar:
✅ Süresiz nafaka mağduriyetlerini azaltabilir.
✅ Kısa evliliklerde uzun ödeme yükümlülüğünü önler.
✅ Hâkim kararlarında birlik ve öngörülebilirlik sağlar.
✅ Devlet destekli sosyal mekanizmalar devreye girebilir.
Riskler:
⚠️ Katı süre sınırlamaları, iş gücünden uzak kadınlar için ekonomik kırılganlık yaratabilir.
⚠️ Geçiş dönemi desteği zayıf kalırsa ani yoksullaşma yaşanabilir.
⚠️ Oransal modeller (örneğin %30) her durumda adil sonuç vermeyebilir.
Yeni modelin başarısı, uygulamadaki esneklik ve sosyal destek mekanizmalarının gücüyle doğru orantılı olacak.