Türkiye Pamuk Zirvesi, pamuk üretiminden tekstil ve hazır giyime uzanan değer zincirinin temsilcilerini İzmir’de bir araya getirdi. 6-7 Ekim tarihlerinde İzmir Kaya Otel’de düzenlenen Farm to Fashion International Summit kapsamında, zirvenin açılışında Ulusal Pamuk Konseyi ile Better Cotton Initiative arasında iş birliği protokolü imzalandı. Protokol, İyi Tarım Uygulamaları kapsamında üretilen Türk pamuğunun BCI standardıyla eşdeğerliğine yönelik süreçte önemli bir adım olarak değerlendirildi.
Zirvenin 6 Ekim tarihli programına göre sabah oturumu 09.30’da kayıtla başladı ve 10.00-11.00 saatleri arasında açılış konuşmaları ile protokol imza töreni gerçekleştirildi. Açılış konuşmaları sırasıyla IPUD Ülke Müdürü Derya Kıyak, IPUD Yönetim Kurulu Başkanı Muzaffer Turgut Kayhan, Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Turan Göksan, BCI Büyük Çiftlik Programları Direktörü Álvaro Moreira, Ulusal Pamuk Konseyi Yönetim Kurulu Başkanı Fevzi Çondur ve Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürü Uğur Erdem tarafından yapıldı.
Programda açılış konuşmalarının ardından protokol imza ve plaket ile aile fotoğrafı töreni düzenlendi. Daha sonra 15 dakikalık kahve molasına geçildi. Günün 11.15-12.00 saatleri arasındaki sektörel konuşmalar bölümünde ise Progen Yönetim Kurulu Üyesi Aykut Özbuğday, Better Cotton Initiative Üyelik ve Tedarik Zinciri Müdürü Seyma Karacay Lokmacı, İyi Pamuk Uygulamaları Derneği Kurucu Üyesi Tolga Uskuç, Yasemin Arslan Plan Etkinlik Organizasyonu Ajans Başkanı ve Lima Sertifikasyon Kurucu Ortağı Özlem Özkan’ın yer alması planlandı.
Öğle yemeğinin ardından 14.00-16.00 saatleri arasında ikinci sektörel konuşmalar oturumunda Doğal Hayatı Koruma Vakfı WWF-Türkiye Doğa Koruma ve Etki Koordinatörü Zeynep Derya Yıldırım Özata, Ekolojik Tarım Organizasyonu Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Uygun Aksoy, Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cevher İlhan Cevheri, çiftçi İsmail Bulut, Prosperallimpact Consulting Kurucusu Serkan Veziroğlu, UKODER Yönetim Kurulu Başkanı Çiğdem Ağdağ ve Kipaş yöneticisi Osman Üstündağ’ın konuşmaları yer aldı.
Programın 7 Ekim tarihli saha ve teknik gezi bölümünde ise saat 11.00’de Bergama’daki İyi ve Yüksek Pamuk Çiftliği ile çırçır fabrikası ziyareti, saat 13.00’te geleneksel öğle yemeği ve saat 14.00-16.00 arasında Bergama Antik Kenti gezisi planlandı.
Zirvede sürdürülebilir pamuk için protokol
Zirvenin açılışında UPK ile Better Cotton Initiative arasında iş birliği protokolü imzalandı. İyi Tarım Uygulamaları kapsamında üretilen Türk pamuğunun BCI standardıyla eşdeğerliğine yönelik süreçte önemli bir adım olarak tanımlanan protokolle sürdürülebilir pamuk tedarikinin geliştirilmesi ve Türk pamuğunun uluslararası pazarlardaki rekabet gücünün artırılması hedefleniyor.
Zirvenin ilk gününde sürdürülebilir üretim, izlenebilirlik, onarıcı tarım ve sektörün geleceği ele alındı.
Turan Göksan: Tekstil üretim altyapısı güçlendirilmeli
Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Turan Göksan, açılış konuşmasında Türkiye’nin tekstil ve hazır giyim sektörlerindeki üretim altyapısına dikkat çekti.
Göksan’ın konuşmasında yer alan bilgilere göre Türkiye, tekstil ve hazır giyim sektörlerinde uzun yıllardır sahip olduğu güçlü üretim altyapısı, deneyimi ve ihracat kapasitesiyle dünyada önemli bir konuma sahip bulunuyor.
2025 yılında hazır giyim ve tekstil ihracatının 26,2 milyar dolar olduğu, bunun Türkiye mal ihracatının yüzde 9,6’sına karşılık geldiği ve sektörün dördüncü büyük ihracatçı sektör konumunda olduğu belirtildi. Sanayi istihdamının yüzde 22’sinin ve kadın istihdamının yüzde 55’inin bu sektör tarafından karşılandığı, sektörün imalat alanında en büyük işveren konumunda olduğu ifade edildi.
Göksan’ın konuşmasında hazır giyim ve tekstil sektörlerinin net dış ticaret fazlası verdiği ve 2025 yılında bu rakamın 14 milyar dolar olduğu belirtildi.
Türkiye’nin dünyada hazır giyim ve tekstil üretiminde beşinci sırada bulunduğu, ülkenin pamuk üretiminden hazır giyim üretimine kadar bütün üretim aşamalarını gerçekleştirebilen az sayıdaki ülkeden biri olduğu ifade edildi.
Türkiye’nin Çin’den sonra dünyadaki bütünleşik ikinci büyük tedarikçi olduğu, dünya pamuk üretiminde son dönemlerde yaşanan düşüşe rağmen sekizinci sırada yer aldığı ve organik pamuk üretiminde Hindistan’ın ardından ikinci sırada bulunduğu aktarıldı. Türkiye’nin GMO free pamuk üreten dünyadaki üç ülkeden biri olduğu, bu üç ülke arasında en yüksek üretim miktarı ve kapasitesine sahip bulunduğu da konuşmada dile getirildi.
Göksan, sektörün küresel talepteki daralma, artan maliyetler, yoğunlaşan rekabet, değişen tüketici beklentileri ve sürdürülebilirlik alanındaki yeni kriterler nedeniyle önemli bir dönüşüm sürecinden geçtiğini söyledi.
Pamuğun tarladan başlayarak ipliğe, kumaşa, hazır giyime ve moda sektörüne uzanan büyük bir değer zincirinin başlangıç noktası olduğunu belirten Göksan, pamuğun sürdürülebilirliğinin yalnızca çiftçiyi veya tarım sektörünü değil, tekstil ve hazır giyim sektörünün tamamının geleceğini ilgilendirdiğini ifade etti.
Göksan, İyi Tarım Uygulamaları kapsamında üretilen Türk pamuğunun BCI standardı ile eşdeğer kabul edilmesine yönelik sürecin tamamlanmasının sektör açısından önemli bir kazanım olduğunu belirtti.
Bu süreçte Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, IPUD ve Ulusal Pamuk Konseyinin katkılarına teşekkür eden Göksan, gelişmenin Türk pamuğunun uluslararası pazarlardaki değerini ve erişimini artırma açısından önemli bir fırsat sunduğunu söyledi.
Son yıllarda pamuk üretiminde yaşanan düşüş ve sıkıntılara da dikkat çeken Göksan, Türkiye’nin güçlü tekstil üretim altyapısının sürdürülebilir şekilde üretilen yerli pamukla desteklenmesinin önemli bir avantaj sağlayacağını ifade etti.
Göksan, iki sezondur pamuk üreticilerinin karşı karşıya bulunduğu tablonun ağır olduğunu belirterek, sektörün stratejik yapısının ve rekabet gücünün korunması için yerli pamuk üretiminin, özellikle de sürdürülebilir pamuk üretiminin desteklenmesinin büyük önem taşıdığını söyledi.
Avrupa başta olmak üzere sürdürülebilirlik kriterlerinin giderek daha fazla önem kazandığına işaret eden Göksan, Türkiye’nin tarladan modaya uzanan değer zincirinin tamamında güçlü bir sürdürülebilirlik hikâyesi oluşturmasına katkı sağlayacak süreçleri birlik olarak desteklemeye devam edeceklerini belirtti.
Göksan, zirvede ortaya çıkacak fikirlerin, kurulacak iş birliklerinin ve atılacak somut adımların Türk pamuk ve tekstil sektörünün geleceğine katkı sağlayacağına inandığını ifade etti.
Uğur Erdem: Türk pamuğunun uluslararası konumu güçlenecek
Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürü Uğur Erdem, İyi Tarım Uygulamaları kapsamında üretilen Türk pamuğunun uluslararası pazarlarda BCI ile eşdeğer kabul edilmesini sağlayacak sürecin tamamlandığını belirtti.
Erdem, pamuğun Türkiye için stratejik ürünlerden biri olduğunu, tarım ile sanayi arasında güçlü bir bağ kurarak tekstil ve hazır giyim sektörlerinin temel ham maddesi olarak istihdama ve ihracata önemli katkılar sağladığını söyledi.
Türk pamuğunun uluslararası pazarların sürdürülebilirlik ve izlenebilirlik beklentilerine uyum sağlamasının pazardaki konumunu güçlendireceğini belirten Erdem, İyi Tarım Uygulamalarının bu noktada önemli bir araç olduğunu ifade etti.
Erdem, sistemin suyun verimli kullanımını, toprağın korunmasını ve uygun çalışma koşullarını gözettiğini, üretimin kayıt, kontrol ve sertifikasyonla doğrulanmasını sağlayarak tedarik zincirinde güveni güçlendirdiğini söyledi.
Tarım ve Orman Bakanlığı olarak İyi Tarım Uygulamaları sistemi içinde pamuğa özgü kriterler ve kontrol noktaları oluşturularak sürdürülebilir pamuk üretimi için ulusal bir çerçeve hazırlandığını belirten Erdem, böylece BCI ile eşdeğerlik çalışmalarının temelinin atıldığını ifade etti.
Erdem, Ulusal Pamuk Konseyinin koordinasyonunda BCI ve IPUD iş birliğiyle yürütülen çalışmalarla önemli bir aşamaya ulaşıldığını belirtti.
BCI ile uyumun, İyi Tarım Uygulamalarının sağladığı kazanımların uluslararası alanda tanınmasını güçlendireceğini söyleyen Erdem, Türk pamuğunun küresel markaların tedarik zincirlerinde daha fazla yer bulmasına ve sanayinin sürdürülebilir yerli pamuk kullanımının artmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
Erdem ayrıca Türkiye’nin bağımsız kontrolü, Bakanlık denetimi ve güvencesi ile sertifikalandırılan pamukların uluslararası pazarda güç kazanmasının BCI açısından da önemli bir fırsat oluşturacağını belirtti.
Protokolü bu açıdan önemsediklerini ifade eden Erdem, beklentilerinin üreticiye yeni pazar imkânları sunulması ve sertifikalı üretimin çiftçinin kazancına yansıması olduğunu söyledi.
Fevzi Çondur: Tüm değer zincirine katkı sağlayacak
Ulusal Pamuk Konseyi Yönetim Kurulu Başkanı Fevzi Çondur, uluslararası pazarlarda pamuğun kalitesi kadar üretim koşulları, sürdürülebilirlik ve izlenebilirliğin de belirleyici olduğunu söyledi.
İmzalanan protokolün sektör açısından stratejik bir adım olduğunu vurgulayan Çondur, Türkiye’nin kaliteli pamuk üretiminin yanı sıra güçlü bir tekstil ve hazır giyim sanayisine sahip olduğunu belirtti.
Bu gücün sürdürülebilir üretim kriterleriyle desteklenmesinin Türkiye pamuğunun uluslararası pazarlardaki değerini daha da artıracağını ifade eden Çondur, BCI ile imzalanan anlaşmanın üreticiden sanayiciye kadar tüm değer zincirine katkı sağlamasını, Türkiye pamuğunun küresel alandaki tanınırlığını ve rekabet gücünü desteklemesini beklediklerini söyledi.
Muzaffer Turgut Kayhan: Türk pamuğunun güçlü hikâyesini dünyaya anlatmalıyız
IPUD Yönetim Kurulu Başkanı Muzaffer Turgut Kayhan, Türkiye’nin kaliteli pamuk üretimi, güçlü tekstil ve hazır giyim sanayisi ve üretim tecrübesiyle önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirtti.
İmzalanan anlaşmanın bu gücü uluslararası alanda daha görünür kılacağını vurgulayan Kayhan, anlaşmanın Türkiye’de sürdürülebilir pamuk üretiminin daha da güçlenmesi anlamına geldiğini söyledi.
Kayhan, iki sistemin güçlü yönlerini bir araya getiren yapının üreticilere yeni fırsatlar sunacağını ve Türk pamuğunun uluslararası pazardaki konumunu destekleyeceğini belirtti.
Bu sürecin merkezinde çiftçinin yer aldığını vurgulayan Kayhan, izlenebilirliğin üreticinin emeğini ve sürdürülebilirlik performansını güvenilir ve şeffaf biçimde gösterebilmenin temel unsurlarından biri olduğunu ifade etti.
Kayhan, Türkiye pamuğunun anlatmaya değer güçlü bir hikâyesi olduğunu belirterek, yapılması gerekenin bu potansiyeli birlikte göstermek, dünyaya anlatmak ve değere dönüştürmek olduğunu söyledi.
Açılış konuşmaları ve protokol töreni
Basın bültenine göre zirvenin açılış konuşmalarını IPUD Ülke Müdürü Derya Kıyak, IPUD Yönetim Kurulu Başkanı Muzaffer Turgut Kayhan, Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Turan Göksan, BCI Büyük Çiftlik Programları Direktörü Álvaro Moreira, UPK Yönetim Kurulu Başkanı Fevzi Çondur ve Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürü Uğur Erdem yaptı. Açılış konuşmalarının ardından UPK ile BCI arasındaki iş birliği protokolü imzalandı.
Derya Kıyak ve Álvaro Moreira’nın zirvenin açılışındaki konuşma içerikleri gönderilen basın bülteninde ayrıntılı olarak yer almıyor. Bu nedenle bu iki konuşmacının programdaki sırası korunarak isimleri aktarılmış, kendilerine kaynaklarda bulunmayan açıklama veya değerlendirme atfedilmemiştir.
Sektörün geleceği ve onarıcı tarım ele alındı
Zirvenin sektörel oturumlarında üretimden sertifikasyona, tedarik zincirinden küresel pazar beklentilerine kadar pamuk ve tekstil sektörünün gündemindeki başlıklar değerlendirildi.
BCI, IPUD, WWF-Türkiye ve Ekolojik Tarım Organizasyonu Derneği temsilcilerinin yanı sıra akademisyenler, üreticiler ve özel sektör temsilcileri bilgi ve deneyimlerini paylaştı.
İklim değişikliğiyle mücadele ve değişen iklim koşullarına uyum açısından onarıcı tarımın öneminin de ele alındığı oturumlarda toprak sağlığının iyileştirilmesi, biyolojik çeşitliliğin korunması ve suyun verimli kullanılması üzerinde duruldu.
Pamuk üretiminin geleceği için sürdürülebilirlik ve izlenebilirliğin değer zincirinin tüm aşamalarında geliştirilmesinin önemi vurgulandı. (İbrahim Paker)
