Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyeleri Doç. Dr. Rengin Özgür Uzilday ve Doç. Dr. Barış Uzilday’ın yürüttüğü iki araştırma projesi, Çin Ulusal Uzay İdaresi tarafından uzaya gönderilen Shijian-19 geri döndürülebilir uydusunda yer aldı. Türkiye’nin ilk uzay ıslahı projeleri olan bu çalışmalar, Asya-Pasifik Uzay İşbirliği Örgütü ve Türk Uzay Ajansı koordinasyonunda kabul edildi.
Türkiye’nin ilk uzay ıslahı çalışmaları
Projelerden biri, “Nohutta Kuraklık Stresine Toleransı Artırmak İçin Uzay Islahı” başlığını taşıyor. Bu çalışma kapsamında, Sarı-98 nohut çeşidi tohumlarının uzaydaki kozmik radyasyon ve mikro yerçekimi koşullarına maruz bırakılarak kuraklığa dayanıklılık sağlayan mutasyonların geliştirilmesi hedefleniyor. Doç. Dr. Barış Uzilday, bu yöntemin tarım ve gıda güvenliği açısından önemini vurgulayarak, “Uzay koşulları, dünyadaki klasik ıslah yöntemlerinin sağlayamadığı genetik çeşitlilik yaratma potansiyeline sahiptir” dedi.
Yeni genler keşfediliyor
Diğer proje ise “Uzay Ortamından Yararlanarak Arabidopsis thaliana'da ER Stresi Toleransı İçin Gen Keşfi” başlıklı araştırma oldu. Bu projede, model bitki Arabidopsis thaliana tohumları kullanılarak çevresel stresler sırasında ortaya çıkan endoplazmik retikulum (ER) stresine dayanıklı genlerin keşfedilmesi amaçlanıyor. Doç. Dr. Rengin Özgür Uzilday, bu projenin iklim değişikliği gibi çevresel zorluklarla mücadelede yeni çözümler sunacağını belirtti.
Shijian-19: Yenilikçi bir uzay görevi
Çin’in Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi’nden Long March-2D roketiyle fırlatılan Shijian-19 uydusu, uzayda 13,5 gün geçirdikten sonra dünyaya başarıyla geri döndü. İçerdiği bilimsel materyaller, Pekin’de düzenlenen bir törenle Türkiye temsilcilerine teslim edildi. Bu uydu, Çin’in uzay biyoteknolojisi alanındaki çığır açan projelerinden biri. Doç. Dr. Barış Uzilday, Çin, Rusya ve ABD’nin uzay ıslahı konusunda uzun yıllardır önemli çalışmalar yürüttüğünü belirterek Türkiye’nin bu alanda adım atmasının kritik olduğunu ifade etti.
Ege Üniversitesi’nde gurur
Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, bilim insanlarını makamında ağırlayarak tebrik etti. Prof. Dr. Budak, “Milli Teknoloji Hamlesi ve Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda bu başarı, ülkemizin uzay araştırmalarında yeni bir dönemin kapılarını aralamaktadır” dedi.
