Yapay zeka teknolojisinin hızla hayatımıza girmesi, çocuk ve gençlerin psikolojik sağlığını tehlikeye atabilir. SCÜ İletişim Fakültesi’nden Doç. Dr. Sefer Darıcı, yapay zeka ile gerçekleşen intihar vakaları ışığında ebeveynleri, çocuklarının dijital etkileşimlerini yakından izlemeleri konusunda uyardı.
ABD'deki örnek olay
ABD’nin Florida eyaletinde 14 yaşındaki Sewell Setzer’ın yapay zeka tarafından oluşturulan bir karakterle konuşmasının ardından intihar etmesi, toplumda büyük bir şok yarattı. Dr. Darıcı, bu olayın ardından yapay zeka kullanımının zararlı yönlerine dikkat çekerek, çocukların duygusal boşluklarını dijital ortamlarda doldurmaya çalışmasının tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Dijital yalnızlık ve yapay zeka ilişkisi
Dr. Darıcı, yapay zekanın insan benzeri tepkiler vererek, özellikle yalnız bireyler için bir dost gibi algılanabileceğini vurguladı. “Antropomorfizm” olarak bilinen bu durum, insanların makineyi bir insan gibi algılamasına yol açıyor. Dr. Darıcı, yapay zekanın, konuştuğu kişiye daha önceki mesajlarına dayanarak yanıt verdiğini, hatta bazen duymak istediği şeyleri söylediğini belirterek, bu durumun özellikle genç yaş gruplarında psikolojik tetiklemelere yol açabileceğini ifade etti.
Ebeveynlere kritik görev
Dijital dünyada hızla gelişen yapay zeka algoritmalarının test aşamasındayken kullanıma sunulmasının tehlike oluşturabileceğini belirten Darıcı, ailelere çocuklarının bu etkileşimlerini kontrol etme çağrısında bulundu. Çocukların duygusal ihtiyaçlarını aile bağlarıyla tamamlamanın önemine değinen Dr. Darıcı, çocukların yalnız kalması durumunda dijital bağımlılık ve olası risklerle karşı karşıya kalabileceklerini söyledi. “Özellikle yapay zekanın bazı sürümlerinin henüz test aşamasındayken kullanıma sunulması ciddi riskler yaratabilir. İlerleyen süreçte daha fazla üzücü haber duymamak için aileler, çocuklarının dijital etkileşimlerini mutlaka yakından takip etmelidir” diyen Darıcı, herhangi bir sorunda profesyonel yardım alınmasının önemini vurguladı.
Gelecekte neler bekleniyor?
Giderek yalnızlaşan topluluklarda, insanların yapay zeka gibi dijital araçlara başvurma eğilimleri artıyor. Yapay zeka kullanımının çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmek için daha güçlü aile bağları ve dijital farkındalığın önem taşıdığına dikkat çekiliyor. Yapay zekanın, çocukların psikolojik ve duygusal sağlığı üzerindeki etkilerinin araştırılması ve kontrol altına alınması için daha kapsamlı düzenlemelere gidilmesi gerektiği tartışılıyor.