Türkiye’de akaryakıt fiyatlarında eşel mobil sistemi yeniden devreye alındı. Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki artışın vatandaşlara doğrudan yansımaması için Özel Tüketim Vergisi üzerinden dengeleme yapılacak.
Karar, İran’ın küresel petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından petrol fiyatlarında oluşabilecek sert artış riskine karşı alındı. Yeni sistemle akaryakıt fiyatlarındaki olası zamların büyük bölümünün vergi ayarlamasıyla dengelenmesi hedefleniyor.
Petrol fiyatlarındaki artışa karşı vergi dengelemesi
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki artış nedeniyle akaryakıt fiyatlarında zam oluşması halinde bu artışın yüzde 75’i kadar Özel Tüketim Vergisi’nde indirim yapılacak.
Fiyatların düşmesi durumunda ise daha önce yapılan vergi indiriminin yüzde 75’i kadar ÖTV artışı uygulanabilecek. Böylece akaryakıt fiyatlarının ani dalgalanmalar göstermesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Hürmüz Boğazı gelişmesi etkili oldu
Uluslararası petrol taşımacılığında kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler enerji piyasalarında fiyat dalgalanması riskini artırdı.
Enerji piyasalarında oluşabilecek fiyat artışlarının iç piyasaya doğrudan yansımaması için Türkiye’de eşel mobil sistemi yeniden uygulamaya alındı.
Eşel mobil sistemi ne anlama geliyor
Eşel mobil sistemi, petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki artışın akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansımamasını sağlayan bir vergi dengeleme mekanizması olarak uygulanıyor.
Bu sistemde maliyetler yükseldiğinde devlet ÖTV’den feragat ederek pompa fiyatlarının sınırlı artmasını sağlıyor. Maliyetler düştüğünde ise vergi oranı yeniden artırılarak denge sağlanıyor.
Sistemin temel amacı enerji maliyetlerindeki dalgalanmaların enflasyon üzerindeki etkisini azaltmak ve tüketicinin alım gücünü korumak olarak ifade ediliyor.
