Şandong Üniversitesi, Çin Bilimler Akademisi Jeokimya Enstitüsü ve Yünnan Üniversitesi’nden bilim insanlarının “Science Advances” dergisinde yayımladığı çalışmaya göre, Güney Kutbu–Aitken Çanağı’ndan getirilen kaya ve toprak örneklerinde mikro ölçekte hematit (α-Fe₂O₃) ve magemit kristalleri belirlendi.
Bu keşif, Ay yüzeyinde bugüne kadar görülmemiş oksidasyon süreçlerine işaret ediyor.
Dünyadaki paslanmadan tamamen farklı
Bilim insanlarına göre bu kristaller, Dünya’daki gibi demirin atmosferdeki oksijenle etkileşmesiyle oluşmadı. Bunun yerine:
-
Göktaşlarında bulunan demir sülfürün,
-
Çarpma sonucu ortaya çıkan uçucu oksijen bileşikleriyle teması,
-
Ay yüzeyinin aşırı koşullarıyla birleşerek
benzersiz bir paslanma süreci yarattı.
Araştırmacılar, bu oksidasyon türünün Ay’ın karanlık yüzeyindeki jeolojik ve kimyasal süreçler hakkında önemli ipuçları sunduğunu belirtiyor.
Manyetik anomalileri açıklayabilir
Keşfedilen hematit ve magemit kristallerinin manyetik özelliklere sahip olduğu ifade edilirken, bu bulgunun Ay’ın Güney Kutbu bölgesinde uzun süredir gözlenen manyetik anomalilerin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacağı vurgulandı.
Çang’ı 6 görevinde ikinci büyük keşif
Bu bulgu, Çang’ı 6’nın sağladığı ilk önemli bilimsel sonuç değil. Araştırmacılar daha önce aynı örneklerde:
-
Güneş Sistemi dışından geldiği tahmin edilen,
-
Su ve organik maddelerce zengin
karbon kondrit elementleri tespit etmişti.
Bu durum, Ay yüzeyine ulaşan materyallerin kozmik çeşitliliğini gözler önüne seriyor.
Ay’ın karanlık yüzeyine uzanan tarihi görev
Çin, 3 Mayıs 2024’te fırlatılan Çang’ı 6 aracıyla Ay’ın karanlık yüzünden örnek toplayan dünyadaki ilk ülke olmuştu. Keşif aracı:
-
2 Haziran 2024’te Apollo Çanağı’na iniş yaptı
-
Ay yüzeyinden kaya ve toprak örneklerini topladı
-
25 Haziran 2024’te örnekleri Dünya’ya ulaştırdı
