Küresel piyasalarda ABD ile İran arasında diplomatik çözüm ihtimalinin güçlenmesi petrol fiyatlarını aşağı çekti. Brent petrolün varili, 9 Kasım 2026 saat 09.30 itibarıyla yaklaşık yüzde 1,4 düşüşle 96,89 dolara geriledi. Petrol fiyatlarındaki düşüşün enflasyon endişelerini hafifletmesiyle altın fiyatları yükseldi.
Ons altın 4.118 dolar, gram altın ise 6.633 lira seviyesinde işlem gördü. Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riskleri ve ABD-İran müzakerelerinin belirsizliği ise piyasalardaki dalgalanmanın devam edebileceğine işaret ediyor.
Brent petrol geçen haftaki kayıplarını sürdürüyor
Cuma günü 100,83 dolara kadar yükselen Brent petrolün ocak vadeli varil fiyatı, günü 98,32 dolardan tamamladı. Yeni haftanın ilk işlem gününde ise fiyatlar geriledi.
Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün aralık vadeli varil fiyatı da 89,96 dolar seviyesinde işlem gördü.
Brent petrol, geçen hafta yaklaşık yüzde 17 değer kaybederek Kovid-19 salgınının başlangıcından bu yana en sert haftalık düşüşlerinden birini yaşadı. Reuters'ın 9 Kasım tarihli piyasa haberinde de Brent petrolün geçen haftaki kaybının yaklaşık yüzde 16 olduğu ve düşüşte diplomatik çözüm beklentilerinin etkili olduğu aktarıldı.
Ekim ayının sonlarında Hürmüz Boğazı yakınlarındaki tanker saldırılarının ardından 116 doların üzerine çıkan Brent petrol, sonraki haftalarda yaklaşık 20 dolar değer kaybetti. Buna rağmen yılbaşındaki 60,75 dolarlık seviyesinin üzerinde bulunuyor.
Trump’ın İran açıklaması petrol fiyatlarını etkiledi
ABD Başkanı Donald Trump, CNN'e verdiği mülakatta, İran'ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusunda yürütülen görüşmelerde ilerleme sağlanması halinde ABD'nin İran'a yeniden saldırmasının son derece düşük bir ihtimal olduğunu söyledi.
Trump, İran'ın ekonomik durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunurken ABD'nin yeniden saldırması gerekirse hedef alınabilecek altyapı noktalarının belirlendiğini de öne sürdü.
ABD Başkanı, İran'daki 38 köprünün bir saat içinde yıkılabileceğini iddia etti. Ancak böyle bir saldırıyı tercih etmediğini belirterek altyapının yeniden inşasının uzun yıllar alabileceğini söyledi.
Trump ayrıca İran'a yönelik çatışmaların petrol ve benzin fiyatlarını yükselttiğini, bunun da Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki yenilgisinde etkili olduğunu kabul etti.
ABD ara seçimleri diplomasi beklentisini güçlendirdi
3 Kasım'da yapılan ABD ara seçimlerinde Demokratların Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu elde etmesi, Washington yönetiminin İran politikasına ilişkin beklentileri etkiledi.
Demokratların Kongre'de kontrolü kazanmasıyla Trump yönetiminin İran politikasında daha fazla siyasi baskıyla karşılaşabileceği değerlendiriliyor. Reuters'ın seçim sonuçlarına ilişkin haberinde de İran savaşının ve hayat pahalılığının seçmen tercihleri üzerinde etkili olduğu belirtildi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in Cumhuriyetçilerin seçim kayıplarını İran'la süren çatışmalara bağladığı, Demokrat siyasetçiler Chuck Schumer ve Hakeem Jeffries'in ise savaşın sona erdirilmesi çağrısında bulunduğu aktarıldı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de ABD'deki seçimlerin ardından diplomatik temasların yavaşladığını belirterek müzakerelerin devamı için uygun koşulların oluşmasını beklediklerini söyledi.
Hürmüz Boğazı'ndaki riskler sürüyor
Diplomatik çözüm beklentisi petrol fiyatlarını aşağı çekse de Hürmüz Boğazı'ndaki tanker saldırılarına ilişkin haberler düşüşü sınırlıyor.
İran Deniz Kuvvetleri, boğazın doğusunda seyir sistemlerini kapatarak izin verilmeyen bölgede hareket ettiği öne sürülen bir petrol tankerinin deniz mayınına çarpması sonucu alev aldığını duyurdu. İran Devrim Muhafızları Ordusu da bölgede mayınlara çarpan üçüncü bir tankerin alev aldığını iddia etti.
Söz konusu tanker iddiaları bağımsız biçimde doğrulanmış değil. Reuters'ın piyasa değerlendirmesinde de Hürmüz çevresindeki gemilere yönelik saldırı haberlerinin petrol arzına ilişkin riskleri canlı tuttuğu belirtildi.
Küresel petrol arzında fazlalık beklentisi
Petrol fiyatları üzerinde etkili olan bir diğer unsur da arz-talep dengesi.
JPMorgan'ın tahminlerine göre küresel petrol arzı eylül ayında tüketimi günlük 1,1 milyon varil aştı. Ekim ayında ise arz fazlasının günlük 1,4 milyon varile yükseldiği öngörüldü.
Banka, savaşın başlamasından bu yana küresel petrol talebinin günlük yaklaşık 3,3 milyon varil azaldığını hesapladı.
Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin de Irak petrolünün Hürmüz Boğazı'ndan Umman yakınlarındaki bir deniz koridoru üzerinden ihraç edilmesi için ABD ile mutabakata varıldığını açıkladı. Hüseyin, savaş ve ihracattaki aksamalar nedeniyle ülkesinin kaybının 60 milyar dolara ulaştığını belirtti.
Altın fiyatları yükselişe geçti
Petrol fiyatlarındaki gerileme ve doların zayıflaması altına destek verdi. Spot altın, 9 Kasım sabahı yüzde 1'in üzerinde değer kazanarak ons başına 4.100 doların üzerine çıktı.
Reuters'ın piyasa haberinde spot altının yüzde 1,2 yükselişle 4.112,90 dolara ulaştığı bildirildi.
Yurt içinde ise gram altın 6.633 lira seviyesinde işlem gördü. Çeyrek altın 10 bin 845 liradan, Cumhuriyet altını ise 43 bin 249 liradan satıldı.
Petrol fiyatlarındaki düşüşün enflasyon ve faiz beklentileri üzerindeki baskıyı hafifletmesi, faiz getirisi bulunmayan altını destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor.
Altında gözler Fed ve ABD enflasyon verilerinde
Altın fiyatlarının yönü açısından ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikası önemini koruyor.
Güçlü ABD istihdam verilerinin ardından piyasalarda Fed'in aralık ayında faiz artırabileceği beklentisi güçlendi. Reuters'ın 9 Kasım tarihli değerlendirmesinde faiz artırımı ihtimalinin yüzde 79 seviyesinde fiyatlandığı aktarıldı.
Piyasaların gözü 10 Kasım Salı günü açıklanacak ABD Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile 13 Kasım Cuma günü açıklanacak Üretici Fiyat Endeksi verilerine çevrildi.
Beklentilerin üzerinde gelecek enflasyon verilerinin doları güçlendirmesi ve faiz artışı beklentisini yükseltmesi halinde altın üzerinde yeniden baskı oluşabileceği değerlendiriliyor.
Akaryakıt fiyatları ve borsa nasıl etkilendi?
Petrol fiyatlarındaki gerileme, Türkiye'de akaryakıt fiyatlarına da yansıdı. Haberin hazırlandığı tarihte İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litresi 74,60 lira, motorinin litresi 95,20 lira seviyesindeydi. İstanbul Anadolu Yakası'nda ise benzin 74,40, motorin 95 lira olarak listelendi.
Borsa İstanbul'da da sektörler arasında farklılaşma görüldü. Ham metinde yer alan verilere göre BIST 100 endeksi kasımın ilk haftasını yüzde 6,72 yükselişle 11.482 puandan tamamlarken BIST Ulaştırma endeksi yüzde 21,83 artışla haftanın en çok kazandıran endeksi oldu. Tüpraş hisseleri ise aynı dönemde yüzde 1,7 değer kaybetti.
Türkiye açısından petrol fiyatlarının önemi
Enerji ithalatçısı Türkiye açısından petrol fiyatlarının gerilemesi, enerji ithalatı maliyetleri ve enflasyon üzerindeki baskının azalması bakımından önem taşıyor.
Bununla birlikte petrol fiyatlarının seyri, döviz kuru ve küresel risk iştahı Türkiye piyasalarını birlikte etkiliyor. Gram altının yönünde de ons altının yanı sıra dolar/TL kuru belirleyici oluyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerinin devam etmesi ve ABD-İran arasında henüz somut bir anlaşmaya varılmaması, petrol fiyatlarında yeniden yükseliş ihtimalini gündemde tutuyor. Bu nedenle petrol, altın, akaryakıt ve borsa cephesinde dalgalanma riskinin sürdüğü değerlendiriliyor.
