SGK, asgari ücretli gösterilen veya elden maaş alan çalışanlar için kapsamlı inceleme başlattı. Tespit halinde hem işverene hem çalışana ağır cezalar geliyor.

SGK’DAN GERÇEK MAAŞ DENETİMİ

Asgari ücret tartışmaları sürerken, Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, SGK’nın özellikle elden maaş ödemesi yapılan ve çalışanlarını asgari ücretli gibi gösteren işletmelere yönelik geniş kapsamlı denetim süreci başlattığını açıkladı.

Erdursun’a göre denetimler tekstil, gıda, hizmet, inşaat ve perakende gibi emek yoğun sektörlerde yoğunlaştırılmış durumda.

Amaç:

ORTALAMA MAAŞLAR ARASINDA UÇURUM VAR

Türkiye’de asgari ücret brüt 26.005 TL, ancak SGK kayıtlarında bildirilen ortalama brüt ücret 47.676 TL.

Bu durum, çalışanların önemli bölümünün kağıt üzerinde asgari ücretli gerçekte ise daha yüksek maaş aldığı anlamına geliyor.

MAAŞLARIN BİR KISMI ELDEN VERİLİYOR

Çok sayıda işveren bordroda asgari ücret gösterip, kalan ücreti elden ya da bankaya ek ödeme şeklinde veriyor.

Bu yöntem:
İşveren için kısa vadede prim tasarrufu sağlar
Ancak hem çalışana hem işverene yüksek risk ve ceza doğurur.

CEZALAR VE GERİYE DÖNÜK TAHSİL

Yargıtay kararları uyarınca:

Eksik bildirilen primler 5 yıla kadar geriye dönük tahsil edilir. Gecikme faizi ve idari para cezası uygulanır. İşveren prim teşviklerini kaybeder. Çalışan, dava açarak fark prim ve tazminat talep edebilir.

MESLEK KODU - ÜCRET UYUMSUZLUĞU TAKİPTE

SGK müfettişleri özellikle şu uyumsuzluklara odaklanıyor:

Meslek Ünvanı Maaşın SGK'ya Bildirilen Seviyesi SGK Değerlendirmesi
Usta, deneyimli çalışan Asgari ücret Şüpheli
Yönetici / Sorumlu Asgari ücret Şüpheli
Teknik uzman Asgari ücret Şüpheli

ÇALIŞANLAR İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?

Elden ödeme yapılan çalışanlar şu haklarını kaybediyor:

  • Daha düşük emeklilik aylığı

  • Düşük kıdem ve ihbar tazminatı

  • İş kazası / hastalık durumunda daha düşük gelir bağlanması

sgk-elden-maas-denetimi-asgari-ucretli-operasyon-1

TÜRKİYE İŞGÜCÜ PİYASASI İÇİN KRİTİK SÜREÇ

Erdursun’a göre bu denetimler:

  • Kayıt dışı ücretleri azaltacak

  • Sosyal güvenlik sisteminin gelir yapısını güçlendirecek

  • Asgari ücretin ortalama ücret haline gelmesini engelleyecek.