Türkiye’de haftalık çalışma süresinin kısaltılması yeniden gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) başuzmanı İsa Karakaş, Türkiye’de genel olarak uygulanan 45 saatlik haftalık çalışma süresinin azaltılması gerektiğini savundu. Ancak Türkiye’de çalışma süresini kısaltan yeni bir düzenlemenin yürürlüğe girdiğine ilişkin haberde bir bilgi bulunmuyor.
Türkiye Gazetesi’ndeki yazısında konuyu değerlendiren Karakaş, çalışma saatlerinin azaltılmasının çalışan sağlığı ve verimlilik açısından önem taşıdığını belirtti. Karakaş, dünyadaki bazı ülkelerde yapılan düzenlemeleri örnek göstererek Türkiye’de de benzer bir adım atılması gerektiğini ifade etti.
Türkiye’de haftalık çalışma süresi kaç saat?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesine göre genel çalışma süresi haftada en çok 45 saat. Bu süre, aksi kararlaştırılmadıkça haftanın çalışılan günlerine eşit biçimde dağıtılıyor. Kanun, haftalık çalışma süresinin belirli koşullar altında farklı şekilde düzenlenmesine de imkân tanıyor.
Karakaş, Türkiye’deki 45 saatlik sınırın uzun süredir değişmediğine dikkat çekerek çalışma süresinin azaltılması çağrısında bulundu.
Karakaş: Çalışma süresinin azaltılması gerekli
Karakaş, çalışma saatlerinin kısaltılmasının bir lüks veya tembellik talebi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Uzun çalışma saatlerinin kronik yorgunluk, tükenmişlik ve stresle ilişkili olabileceğini ifade eden Karakaş, dinlenme süresinin çalışan sağlığı ve iş verimliliği açısından önemini vurguladı.
Karakaş, açıklamasında gelişmiş ülkelerde çalışma süresinin yanı sıra emeğin niteliği ve verimliliğinin de öne çıktığını belirterek Türkiye’deki çalışanların da daha kısa çalışma süresinden yararlanması gerektiğini savundu.
Brezilya’da haftalık çalışma süresi 40 saate indiriliyor
Brezilya’da çalışma süresinin azaltılmasına yönelik anayasa değişikliği 16 Ekim 2026’da yayımlandı. Düzenleme, haftalık azami çalışma süresinin 44 saatten 40 saate düşürülmesini ve haftada iki gün ücretli dinlenme hakkını öngörüyor. Geçiş kademeli uygulanacak: yayımdan iki ay sonra haftalık üst sınır 42 saate, bir yıl sonra ise 40 saate inecek.
Brezilya’daki değişiklik, Türkiye’de de çalışma süresinin azaltılması yönündeki tartışmalar açısından gündeme geldi. Bununla birlikte, başka bir ülkede yapılan düzenleme Türkiye’de mevzuatın kendiliğinden değiştiği anlamına gelmiyor.
Dünyada çalışma süresinin azaltılmasına yönelik adımlar
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), 1935’te kabul ettiği 47 sayılı sözleşmeyle haftalık 40 saatlik çalışma ilkesini gündeme taşıdı. Sözleşme, yaşam standardının düşürülmemesi koşuluyla 40 saatlik haftanın uygulanması ilkesini içeriyor.
Karakaş, yazısında Fransa, İzlanda, Kolombiya, Şili ve Meksika gibi ülkelerdeki uygulama ve düzenlemelere de değindi. Bu örnekleri, çalışma saatlerinin azaltılmasına yönelik uluslararası eğilimin göstergeleri olarak değerlendirdi.
- Avrupa Birliği: (35-40 saat) arasındadır.
- İzlanda: (35-36 saat)
- Avustralya: (38 saat)
- Japonya - G. Kore - Şili - Brezilya: (40 saat)
- Türkiye: Halen (45 saat)
Türkiye’de haftalık çalışma süresinin kısaltılıp kısaltılmayacağı ise yeni bir yasal düzenleme yapılmasına bağlı. Karakaş’ın açıklamaları, bu konuda bir çağrı niteliği taşıyor; tek başına yürürlüğe girmiş bir değişiklik anlamına gelmiyor.
