İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin Eylül ayı olağan toplantısında ESHOT ve İZULAŞ’ın sermaye artışları görüşülürken, toplu ulaşımın finansmanı ve elektrikli otobüs yatırımları da gündeme geldi. CHP Grup Başkanvekili Candaş Yeter, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin elektrikli otobüs yatırımı için Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan dış finansman onayı beklediğini söyledi.
Yeter, İzmir’de toplu ulaşım hizmetlerinin önemli bölümünün indirimli veya ücretsiz sunulduğunu belirterek, ulaşım hizmetlerinin maliyetleri ile gelirleri arasındaki farka dikkat çekti.
“HER 10 YOLCUDAN 6’SI İNDİRİMLİ YA DA ÜCRETSİZ FAYDALANIYOR”
Yeter, ulaşım hizmetlerini yürüten kurumların neden sübvanse edilmesi gerektiğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. 2019 yılında 337 olan otobüs hattı sayısının 448’e yükseldiğini ve artan hat sayısıyla birlikte personel sayısının da 4 binin üzerine çıktığını söyledi.
Toplu ulaşım kullanıcılarının önemli bölümünün indirimli veya ücretsiz seyahat ettiğini belirten Yeter, “Her 10 yolcudan 6’sı toplu ulaşımdan indirimli ya da ücretsiz faydalanmaktadır. Yani her 100 birimlik giderimize karşılık gelirimiz yeterli olmamaktadır” dedi. Güncel meclis haberlerinde Yeter’in, 2025 mali yılında ulaşım gelirlerinin toplam giderleri karşılama oranını yüzde 18,26 olarak açıkladığı da aktarıldı.
“İZULAŞ’IN 62 MİLYON LİTRE AKARYAKIT GİDERİ VAR”
İZULAŞ’ın akaryakıt maliyetine de değinen Yeter, elektrikli otobüslerin toplu ulaşım maliyetlerine sağlayabileceği katkıya dikkat çekti.
Yeter, “İZULAŞ’ın 62 milyon litre akaryakıt gideri bulunmaktadır. 400 adet elektrikli otobüsün satın alınma süreci başlatılmıştır. Önümüzde çok ciddi bir tablo var. 20 adet elektrikli otobüs ile kazanımlarımıza bakar mısınız?” ifadelerini kullandı.
Güncel haberlerde, ESHOT’un yıllık 52 milyon litre, İZULAŞ’ın ise 10 milyon litre olmak üzere toplam 62 milyon litre akaryakıt tükettiği bilgisi de Yeter’in açıklamalarına dayandırılıyor.
“İSTANBUL’A VERİLEN, İZMİR’E NEDEN VERİLMEDİ?”
Yeter, 400 elektrikli otobüsün dış finansman yoluyla satın alınması için sürecin başlatıldığını ve projenin Cumhurbaşkanlığı Yatırım Programı’na dahil edildiğini belirtti. İlk etapta 100 elektrikli otobüsün yurt dışı finansmanıyla alınabilmesi için 19 Şubat 2024’te Hazine ve Maliye Bakanlığı Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü’ne başvuru yapıldığını söyledi.
Yeter, söz konusu başvuruya 30 aydır olumlu yanıt verilmediğini belirterek, elektrikli otobüs yatırımının İzmir’in hava kalitesi ve doğası açısından önem taşıdığını ifade etti.
Yeter, “Anlam veremediğimiz nokta şurası; proje belli. Biz İzmir’in doğası ve havası kirlenmesin istiyoruz. 30 aydır bize neden halen dış finansman onayı verilmiyor? İstanbul’a verilen, İzmir’e neden verilmedi? Şu ana kadar hiçbir problem yaşamadık” diye konuştu.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılı meclis tutanağında da 400 elektrikli otobüs alımının Cumhurbaşkanlığı Yatırım Programı’nda yer aldığı ve ilk 100 otobüs için 19 Şubat 2024’te dış finansman talep yazısı gönderildiği belirtilmişti. Aynı tutanakta, Hazine ve Maliye Bakanlığı onay sürecindeki gecikmenin projenin ilerlemesini etkilediği ifade edilmişti.
