Balıkesir’deki BİLSEM (Bilim ve Sanat Merkezi) öğrencileri, orman yangınlarıyla mücadelede su ile çöven otu kökünden elde ettikleri karışımı kullanarak geliştirdikleri proje ile TEKNOFEST İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması'nda çevre kategorisinde birincilik ödülü kazandı.
Hızlı yangın söndürme için doğal çözüm
Balıkesir Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Bilim ve Sanat Merkezi'nde eğitim gören "SAP10İN" takımı, orman yangınlarının daha hızlı söndürülmesi amacıyla çöven otu kökünden elde ettikleri kimyasal bileşen "saponin" ile bir karışım geliştirdi. Bu karışımın, suya göre çok daha hızlı söndürücü özellik taşıdığı belirtildi.
Kimyasal karışım ve doğal maddeler
Takım kaptanı Emine İrem Akıcı, orman yangınlarıyla mücadelede su ve kimyasalların karıştırılmasının kısa vadede yangını söndürse de uzun vadede ciddi sorunlar doğurabileceğine dikkat çekti. Akıcı, yaptıkları araştırmalar sonucunda çöven otunun kökünde bulunan saponin bileşiğine ulaştıklarını ifade etti:
"Çöven bitkisi ülkemizde bolca bulunuyor. Bu madde suyla çalkalandığında kalıcı köpük oluşturuyor. Bu köpük, yanan maddenin üzerini kaplayarak oksijen ile temasını kesiyor ve yangının sönmesini sağlıyor. Saponin maddesini boraks ve çinko klorür ile birleştirerek yangın söndürme özelliğinin yanına alev geciktirici özelliğini de ekledik."
Kontrollü yangın deneyleri
Geliştirdikleri ürünün etkinliğini test etmek amacıyla kontrollü yangın deneyleri gerçekleştirdiklerini dile getiren Akıcı, deneylerin meşe, kayın, kızılçam ve karaçam ağaçları üzerinde yapıldığını kaydetti.
"Deney sonucunda elde ettiğimiz yangın söndürücünün, günümüzde kullanılan sudan ve diğer kimyasal yangın söndürücülerden daha başarılı olduğunu gördük. Su ile yangın söndürme süresinin yarısına düştüğünü tespit ettik. Bu, yangın söndürmede en kısa süre ve en az tahribat demek" dedi.
Ödül ve unutulmaz deneyim
SAP10İN takımı, çevre kategorisinde kazandıkları birincilik ödülünü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden aldıklarını ve bu deneyimin unutulmaz olduğunu ifade ettiler.