Tarım ve Orman Bakanlığı, döner, sucuk, köfte ve kıyma gibi temel et ürünlerinin üretim ve etiketleme kurallarını yeniden düzenledi. Yeni Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği ile ürünlerin içeriklerine, isimlendirilmesine ve etiketlerinde kullanılabilecek ifadelere ilişkin yeni kurallar getirildi.
Bakanlığın 2024 yılında yayımladığı mevzuat taslağında da et ürünleri tebliğinin gıda güvenilirliği, tüketicinin yanıltılmasının önlenmesi ve haksız rekabetin önlenmesi amacıyla güncellenmesinin planlandığı belirtilmişti.
Dönerin tanımı ve içeriği değişti
Yeni düzenlemeyle döner; yaprak, kıyma ve yaprak-kıyma döner olmak üzere üç ayrı kategoride tanımlandı.
Kıyma dönerde çiğ kırmızı et oranının en az yüzde 10, yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranının en az yüzde 60 olması zorunlu hale getirildi.
Döner üretiminde fıstık, peynir, nişasta ve soya ürünleri gibi dolgu maddelerinin kullanımına izin verilmeyecek. Süt ve yumurta kaynaklı proteinler dışındaki dışarıdan eklenen azot kaynakları da kullanılamayacak.
Ürün adının açık şekilde belirtilmesi zorunlu olacak
Tüketicinin ürünün hangi tür döner olduğunu açıkça görebilmesi amacıyla etiket ve tabelalarda “yaprak”, “kıyma” veya “yaprak-kıyma” ifadelerinin ürün adıyla aynı renk ve puntoda yazılması gerekecek.
Etiketlerde “yüzde 100” ifadesine sınırlama
Yeni düzenlemeyle tüketicinin algısını yanıltabilecek kesinlik bildiren bazı ifadelerin kullanımına da sınırlama getirildi.
Kapsam dahilindeki ürünlerin ambalajlarında veya markalarında “yüzde 100”, “yüzde 100 dana eti” ve “yüzde 100 göğüs eti” gibi ifadeler ile bu ifadelerle aynı anlamı oluşturabilecek logolar kullanılamayacak.
Emülsifiye et ürünlerinde baş eti kullanılması halinde etikette “Baş eti içerir” ifadesinin bulunması gerekecek. Üründe kullanılan hayvansal yağın hangi hayvan türüne ait olduğu da içindekiler bölümünde belirtilmek zorunda olacak.
Çiğ kanatlı eti ürünlerinin ambalajlarında ise “Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C’ye ulaşmalıdır” uyarısının yer alması gerekecek.
Köfte ve burger ürünlerine yeni sınırlar
Kıymadan elde edilen köfte ve burger gibi kırmızı et karışımlarında protein tozu ve soya ürünlerinin kullanımına izin verilmeyecek.
Baharat ve galeta unundan kaynaklanan nişasta ile bitkisel protein miktarının toplamı yüzde 5 ile sınırlandırılacak.
Sucukta pH sınırı belirlendi
Yeni düzenlemeyle sucuk üretiminde ürünün pH değerinin en fazla 5,4 olabileceği belirtildi.
Isıl işlem görmüş sucuk, pastırma ve kavurma gibi ürünlerin nem, yağ ve tuz oranlarına ilişkin kurallar da yeniden düzenlendi.
Kanatlı kıyma sadece dondurulmuş satılacak
Kanatlı eti sektörüne ilişkin düzenlemede de yeni bir uygulamaya gidildi.
Kanatlı kıyma ile bu kıymadan hazırlanan karışımların piyasaya yalnızca dondurulmuş şekilde sunulabilmesine yönelik hüküm getirildi.
İşletmelere 31 Mart 2027’ye kadar süre
16 Eylül 2026 tarihinden önce faaliyet gösteren işletmelere yeni kurallara uyum sağlamaları için geçiş süresi tanındı.
Buna göre mevcut işletmelerin üretim bantlarını ve etiketlemelerini yeni mevzuata uygun hale getirmeleri için 31 Mart 2027 tarihine kadar süre bulunacak.
Eski mevzuata göre üretilip ambalajlanan ürünlerin ise raf ömürleri tamamlanıncaya kadar piyasada bulunmasına izin verilecek.
