Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden yükseldiğini belirterek yeni bir saldırı dalgası istemediklerini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump’la görüştüğünü açıklayan Erdoğan, Türkiye’nin çekincelerini ilettiğini ve diplomasi için devreye girmeye hazır olduklarını bildirdi.
Erdoğan, Azerbaycan’ın Şuşa kentindeki temaslarının ardından Türkiye’ye dönüş yolunda gazetecilerin sorularını yanıtladı. ABD-İran geriliminin yanı sıra Türkiye-Azerbaycan ilişkileri, Rusya-Ukrayna Savaşı, COP31, Kıbrıs ve Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Erdoğan’dan ABD-İran gerilimi uyarısı
İran’ın Keşm Adası’nın hedef alındığı iddiaları ve bölgede yeni bir askeri operasyon ihtimali hakkındaki soruyu yanıtlayan Erdoğan, Türkiye’nin yeni bir çatışma istemediğini vurguladı.
Erdoğan, İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgasının bölgedeki istikrarsızlığı artıracağını belirterek sorunların diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini söyledi.
“Maalesef yeniden olumsuz yönde bir hareketlenmeden söz edebiliriz” diyen Erdoğan, gelişmeleri engellemek için Türkiye’nin elinden geleni yaptığını ifade etti.
Trump’la görüştü, Türkiye’nin çekincelerini iletti
ABD Başkanı Donald Trump’la İran konusunu görüştüğünü açıklayan Erdoğan, Türkiye’nin endişelerini doğrudan aktardığını belirtti.
Erdoğan, “Amerikan Başkanı Sayın Trump'la bu konuları görüştüm ve çekincelerimizi anlattım. Barış ve diplomasi kapısını açmak için devreye girmeye hazır olduğumuzu taraflara ilettik” dedi.
Bölgede daha fazla çatışma yaşanmaması temennisini dile getiren Erdoğan, “Umarız sağduyu hakim olur ve bölge olarak uçurumun kenarından döneriz” ifadelerini kullandı.
Olası savaşın etkisi geniş bir coğrafyaya yayılabilir
Yeni bir çatışmanın sonuçlarının yalnızca ABD ve İran’la sınırlı kalmayacağını belirten Erdoğan, savaşın ekonomik ve siyasi etkilerinin geniş bir coğrafyaya yayılabileceğine dikkat çekti.
Erdoğan, Türkiye’den Körfez ülkelerine, Irak ve Suriye’den Avrupa ve Asya’ya kadar çok sayıda ülkenin gelişmelerden etkilenebileceğini söyledi. Daha fazla çatışmanın bölge için daha fazla kayıp anlamına geldiğini vurguladı.
Türkiye-Azerbaycan ilişkileri için birlik mesajı
Şuşa ziyaretine ilişkin değerlendirmesinde Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in davetiyle Zafer Günü törenlerine katıldıklarını belirtti. Azerbaycan halkını Zafer Günü ve Devlet Bayrak Günü dolayısıyla tebrik eden Erdoğan, Hocalı Katliamı şehitlerini andıklarını ve Hankendi’yi ziyaret ettiklerini söyledi.
Türkiye ile Azerbaycan’ın enerji, ulaştırma ve altyapı başta olmak üzere birçok stratejik alanda iş birliği yürüttüğünü kaydeden Erdoğan, Karabağ’ın kalkınması için Türkiye’nin destek vermeyi sürdürdüğünü ifade etti.
Türkiye-Azerbaycan Uluslararası Ormancılık Eğitim Merkezi ve Fidanlık Tesisi’nin Karabağ’a kazandırılmasından memnuniyet duyduklarını belirten Erdoğan, 40 derslik, iki laboratuvar ve kütüphaneden oluşacak okulun açılışını gelecek yıl yapmayı planladıklarını söyledi.
İki ülke arasındaki ilişkilerde ayrılık arayanların sonuç alamayacağını ifade eden Erdoğan, Türkiye ve Azerbaycan’ın dayanışma ve kader ortaklığı içinde hareket ettiğini dile getirdi.
“Oyunlara karşı dikkatli olmalıyız”
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki birlikteliği zayıflatmaya yönelik girişimlere karşı dikkatli olunması gerektiğini belirten Erdoğan, dezenformasyona itibar edilmemesi ve açık iletişim kanallarının işletilmesi çağrısı yaptı.
Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’nde de bu konuya vurgu yaptığını hatırlatan Erdoğan, Türk dünyasının birlik ve beraberliğinin korunması gerektiğini söyledi.
Rusya-Ukrayna Savaşı için İstanbul seçeneği
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabaların sürdüğünü belirten Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’ın girişimlerini takdirle takip ettiklerini ve desteklediklerini söyledi.
Türkiye’nin savaşın başından bu yana barıştan yana tutum sergilediğini ifade eden Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile temasların devam edeceğini belirtti. Erdoğan, Trump ve Avrupalı liderlerle de görüşmelerin sürdüğünü kaydetti.
İstanbul’da daha önce kurulan müzakere zemini, tahıl koridoru girişimi ve esir takaslarında Türkiye’nin üstlendiği role işaret eden Erdoğan, gerektiğinde İstanbul’u yeniden müzakerelerin merkezi yapmaya hazır olduklarını söyledi.
COP31’de somut sonuç hedefi
Antalya’da düzenlenecek COP31’e ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, iklim değişikliğinin bugünün ve gerekli önlemler alınmadığı takdirde geleceğin de önemli sorunlarından biri olduğunu belirtti.
Türkiye’nin zirvede yalnızca liderleri bir araya getirmeyi değil, ülkelerin taahhütlerini uygulamaya dönüştürecek somut adımlar atılmasını hedeflediğini ifade eden Erdoğan; iklim adaleti, yeşil sanayileşme, dirençli şehirler ve iklim uygulamalarının gündemde olacağını söyledi.
“Çünkü artık kağıt üzerinde kalacak sözlerin değil, harekete geçmenin vaktidir” diyen Erdoğan, dünyanın ortak yaşam alanı olduğunu ve korunması gerektiğini vurguladı.
KKTC için tanınma çağrısı
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne ilişkin soruyu yanıtlayan Erdoğan, Kıbrıs Türk halkının yalnız bırakılmayacağını söyledi.
Türkiye’nin Kıbrıs’ta iki devletli çözümün arkasında olduğunu belirten Erdoğan, adada iki ayrı halk ve iki ayrı devlet bulunduğu gerçeğinin kabul edilmesi gerektiğini ifade etti.
Erdoğan, dost ve kardeş ülkelere KKTC’yi tanıma, siyasi, diplomatik ve ekonomik ilişkiler kurma çağrısı yaptı. Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün tescil edilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, uluslararası platformlarda KKTC’nin yanında durmayı sürdüreceklerini kaydetti.
Terörsüz Türkiye sürecinde “geri dönüş olmayacak” mesajı
Terörsüz Türkiye sürecinin geldiği aşamaya ilişkin soruyu yanıtlayan Erdoğan, devletin ve Cumhur İttifakı’nın sürece kararlı biçimde yaklaştığını belirtti.
Erdoğan, “Bundan geriye dönüş olmayacaktır” diyerek örgütün bütün unsurlarıyla fesih sürecini tamamlaması ve silahların eksiksiz teslim edilmesinin öncelikli konu olduğunu söyledi. Bu durumun devletin ilgili kurumları tarafından somut biçimde tespit ve teyit edilmesi gerektiğini vurguladı.
Sahadaki gelişmelerin devlet kurumları ve hükümet tarafından yakından takip edildiğini belirten Erdoğan, mağaraların belirli bir plan dahilinde boşaltıldığını ifade etti.
İzleme Komisyonu’nun kısa sürede kurulmasını beklediğini söyleyen Erdoğan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki komisyonun çalışmalarını sürdürdüğünü, alt komisyonun da yakında çalışmaya başlayacağını bildirdi.
Sürecin tamamlanması için kesin bir tarih vermeyen Erdoğan, sağlıklı ve eksiksiz ilerlemenin önemine dikkat çekti. “Festina lente” sözünün “Yavaşça acele et” anlamına geldiğini hatırlatan Erdoğan, dikkatli ancak hızlı hareket ettiklerini ve sürecin herhangi bir aksaklığa uğramasını istemediklerini söyledi.
Erdoğan, tespit ve teyit aşamalarının çok uzak olmayan bir vadede tamamlanarak Milli Güvenlik Kurulu kararı aşamasına ulaşmasını temenni ettiklerini belirtti.
