İstanbul Havalimanı’nda kaçak yolla ele geçirilen “Zeytin” adlı yavru gorilin Türkiye’de kalması kararı Nijerya’nın tepkisini çekti. Nijeryalı vakıf, Türkiye’nin kararını “CITES’e aykırı” olarak nitelendirdi.
Zeytin kararına Nijerya’dan sert tepki
İstanbul Havalimanı’nda 21 Aralık 2024’te yapılan kaçakçılık operasyonunda ele geçirilen “Zeytin” adlı yavru gorilin Türkiye’de kalmasına yönelik karar, Nijerya’da tepkilere neden oldu.
Beş aylıkken Nijerya’dan Tayland’a kaçırılmaya çalışılan Zeytin’in Türkiye’de tutulması, Pandrillus Vakfı tarafından “uluslararası sözleşmelere aykırı” olarak değerlendirildi.
“Türk hükümetinin yaptığı şeyde hiçbir mantık yok”
Nijeryalı hayvan hakları kuruluşu Pandrillus Vakfı’nın direktörü Liza Gadsby, AFP’ye yaptığı açıklamada, Türkiye’nin kararını “büyük bir hayal kırıklığı” olarak nitelendirdi.
Gadsby, “Türk hükümetinin yaptığı şeyde hiçbir mantık yok. Eğer Zeytin doğrudan bir goril barınağına gönderilecekse sorun değil. Ama bu hayvan için doğru olan yapılmalı,” dedi.
Vakıf, Zeytin’i kendi elinde bulunan bir başka genç gorille bir araya getirip Orta Afrika’daki bir doğal yaşam merkezine göndermeyi planlıyordu.
Ancak Türkiye’nin kararının ardından bu plan askıya alındı.
“Zeytin Nijerya menşeli değil”
Ankara’daki Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP), Zeytin’in Nijerya menşeli olmadığını açıkladı.
Genel Müdürlük, yapılan DNA testinin sonucuna göre yavru gorilin Batı Ova gorili türünden olduğunu duyurdu.
Yapılan açıklamada, “Zeytin’in Nijerya’dan Tayland’a transit geçiş yapacağı sırada CITES belgesi bulunmadığı için el konuldu.
Genom dizilimiyle yapılan test sonucunda hayvanın Nijerya kökenli olmadığı tespit edildi,” ifadeleri yer aldı.
CITES vurgusu
DKMP açıklamasında, CITES Taraflar Konferansı’nda (COP-19) alınan kararlara atıfta bulunularak, el konulan hayvanların yaşam süreleri boyunca uygun bakım koşullarında tutulmasının taahhüt edildiği belirtildi.
Bu kapsamda Zeytin’in, Türkiye’deki bir hayvanat bahçesine yerleştirilmesine karar verildiği bildirildi.
Zeytin şimdi nerede?
Yavru goril, şu anda İstanbul Polonezköy’deki bir hayvanat bahçesinde koruma altında bulunuyor.
Zeytin’in sağlık durumunun iyi olduğu, özel diyet ve bakım programıyla beslendiği öğrenildi.
Nijeryalı yetkililer ve hayvan hakları örgütleri, Türkiye’nin kararının CITES gerekliliklerine aykırı olduğunu öne sürerken, Türk makamları ise kararın bilimsel verilere dayandığını savunuyor.
CITES uzmanlarına göre, gorilin menşe ülkesinin netleşmesi, iade sürecinde kritik hukuki bir unsur olarak değerlendiriliyor.
