Yayımlanan yeni araştırmalara göre, dünya genelinde çocukların zihinsel gelişiminin çeşitli faktörler nedeniyle olumsuz yönde etkilendiğini ortaya koyuyor. Araştırma, özellikle yetersiz beslenme ve eğitimdeki aksaklıkların, çocukların IQ seviyelerinde ciddi kayıplara yol açabileceğini vurguluyor.
“Flynn Etkisi”
1948 ile 2020 yılları arasında yapılan bir araştırma, ortalama IQ’nun on yılda 2.2 puan arttığını gösteriyor. Bu artış, ilk olarak bilim insanı James Flynn tarafından fark edildiği için "Flynn etkisi" olarak adlandırılmıştır. Ancak, bu hızlı gelişim günümüzde büyük ölçüde duraklamış durumda, özellikle zengin ülkelerde. Bu duraklama, daha iyi beslenme ve daha fazla zihinsel uyarılma sağlanan toplumlardaki ilerlemenin sonlandığını gösteriyor.
Çocuklar için tehdit
Economist, zengin ülkelerde eğitim başarılarının duraklaması ve gelişmiş sağlık sistemlerinin bir arada olduğu toplumlarda yetersiz beslenme sorunlarının devam etmesi konusuna dikkat çekiyor. Dergiye göre, dünya genelinde beş yaş altı çocukların yaklaşık yüzde 22’si, yani 150 milyon çocuk bodurluk derecesinde yetersiz besleniyor. Bu durum, çocukların beyin gelişimini doğrudan etkileyerek IQ kayıplarına neden olabiliyor. Ayrıca, dünya çapında çocukların yarısının mikro besin eksiklikleri çektiği, bu eksikliklerin de beyin gelişimini engellediği belirtiliyor.
Yetersiz beslenme, yalnızca çocukların fiziksel gelişimini değil, bilişsel kapasitelerini de olumsuz etkiliyor. Yapılan araştırmalar, yetersiz beslenme ve uyarılma eksikliğinin, IQ seviyelerinde 15 puanlık bir kayba neden olabileceğini gösteriyor.
Dünya yeterince gıda üretmesine rağmen, genç beyinlerin bu besinlere ulaşması engelleniyor. Savaş, hastalık ve yoksulluk gibi faktörler, besinlerin çocuklara ulaşmasını zorlaştırıyor. Ayrıca, açlık nedeniyle daha sık hastalanan çocukların, beyin gelişimine enerji harcamakta zorlandığı vurgulanıyor.
İlginç bir başka bulgu ise yetersiz diyete sahip çocukların yalnızca yarısının fakir ailelerden gelmediği. Diğer yarısı ise kötü yeme alışkanlıkları nedeniyle besinsiz kalıyor. Bu durum, toplumsal eşitsizliklerin de beslenme problemlerini derinleştirdiğini gösteriyor.
Çocukların beyin gelişimini desteklemek için basit ama etkili çözümler öneriliyor. Temel gıdaların demir, çinko ve folik asit gibi mikro besinlerle güçlendirilmesi, bu çözümler arasında yer alıyor. Ayrıca, yoksul ailelere yönelik küçük nakit yardımlarının, çocukların beslenme ve sağlık ihtiyaçlarını karşılamada daha esnek bir çözüm sunduğu ifade ediliyor.
