Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasını uygun bulan 7597 sayılı Kanun, 14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanun, yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi.
16 maddeden oluşan Mekke Ortak Savunma Anlaşması; taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılmasını, karşılıklı askerî yardımı, istihbarat paylaşımını, ortak tatbikatları ve savunma sanayii alanındaki iş birliğini kapsıyor.
Anlaşma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in katılımıyla 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanmıştı.
Bir ülkeye saldırı, tüm taraflara yapılmış sayılacak
Anlaşmanın 2’nci maddesine göre taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, tüm taraflara yönelik saldırı olarak kabul edilecek. Diğer taraflar, saldırıya uğrayan ülkeye karşılıklı yardım imkânları çerçevesinde destek sağlayacak.
Yardımın kapsamı ve niteliği, ihtiyaçların objektif biçimde değerlendirilmesinin ardından belirlenecek. Askerî imkân ve kabiliyetler de mevcut kaynaklar çerçevesinde kullanılabilecek. Metin, bu iş birliğini Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51’inci maddesinde tanınan meşru müdafaa hakkıyla ilişkilendiriyor.
Ortak tatbikat ve askerî eğitim öngörülüyor
Anlaşma, üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki ilişkilerin geliştirilmesini de kapsıyor. Taraflar arasında askerî personel değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatların teşvik edilmesi öngörülüyor.
Bu düzenlemelerle silahlı kuvvetlerin birlikte çalışabilirliğinin artırılması ve savunma kapasitelerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
İstihbarat paylaşımı ve lojistik destek
Anlaşmanın 9’uncu maddesi, tarafların güvenli kanallar üzerinden karşılıklı istihbarat paylaşımında bulunmasını düzenliyor. Paylaşım sırasında bilgi güvenliği, verilerin korunması ve gizlilik ilkelerine uyulması öngörülüyor.
10’uncu madde ise barış, savaş ve olağanüstü durumlarda lojistik destek sağlanmasını kapsıyor. Silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer askerî ekipmanlar bu destek başlıkları arasında yer alıyor. Lojistik yardım, mevcut imkânlara ve sistemlerin uyumluluğuna bağlı olacak.
Savunma sanayiinde ortak projeler
Anlaşmanın 7’nci maddesi, savunma sanayii alanındaki iş birliğini düzenliyor. Buna göre taraflar, karşılıklı mutabakatla ortak üretim, teknoloji geliştirme, araştırma ve geliştirme projeleri ile savunma inovasyonu alanlarında iş birliği yapabilecek.
Savunma sanayii alanında uzmanlık paylaşımı ve insan kaynağının yetiştirilmesi de anlaşmanın öngördüğü başlıklar arasında bulunuyor.
Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak
Anlaşmanın 8’inci maddesiyle Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulması öngörülüyor. Komitede taraf ülkelerin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanları yer alacak.
Komite toplantılarının ülkeler arasında dönüşümlü ev sahipliğiyle yılda iki kez yapılması planlanıyor. Ülke liderleri de gerekli görülmesi hâlinde yılda bir kez bir araya gelebilecek.
Komiteye hizmet vermek üzere merkezi Suudi Arabistan’da bulunacak bir sekretarya kurulması, ilk genel sekreterin ise Pakistan vatandaşı olması kararlaştırıldı. Anlaşmaya başka tarafların katılımına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi de komiteye verildi.
Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için son onay belgesi gerekiyor
7597 sayılı Kanun, 5 Kasım 2026’da TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi ve 14 Kasım’da Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanunun yürürlüğe girmesiyle Türkiye’de anlaşmanın onaylanması uygun bulundu.
Bununla birlikte anlaşmanın 16’ncı maddesi, uluslararası yürürlük için her tarafın kendi usullerine göre onay işlemlerini tamamlamasını ve son onay belgesinin Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi sekretaryasına teslim edilmesini şart koşuyor. Diğer ülkelerdeki onay ve son belgenin tevdi sürecinin tamamlandığına ilişkin bilgi, bu haber hazırlanırken doğrulanamadı.
