Türkiye’nin bilim ve kültür dünyasında bir asrı aşan çınarı olan Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ, Mersin’de tedavi gördüğü hastanede 110 yaşında yaşamını yitirdi. Çığ, Mezitli ilçesindeki özel bir hastanede rahatsızlığı nedeniyle yoğun bakıma alınmış ancak doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamamıştı.
Cumhuriyet kadını ve bilim insanının iz bırakan hayatı
1914 doğumlu Muazzez İlmiye Çığ, Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarına, iki dünya savaşına ve Cumhuriyet tarihine tanıklık etmiş bir isimdi. Sümeroloji alanındaki çalışmalarını İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde sürdüren Çığ, kariyeri boyunca Sümer, Akad ve Babil kültürlerine dair birçok bilimsel eser ve arşiv çalışmasına imza attı.
Son doğum gününü 20 Haziran’da kutlayan Çığ, uzun ömrü boyunca “Cumhuriyet kadını” kimliği ve bilime olan bağlılığı ile tanındı. 104. yaşını kutlarken verdiği röportajda, “Çok çalıştım, hayat dolu dolu geçti. Dalgalarda kaldım ama boğulmadım,” ifadeleriyle yaşamını özetlemişti.
Sümerolojiye adanmış bir hayat
Muazzez İlmiye Çığ, Sümerolojiye başlamasını “tesadüf” olarak nitelendiriyordu. Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi’nde kayıtlarda yer bulamayınca, Hititoloji profesörünün önerisiyle Sümeroloji bölümüne yöneldi. Ancak bu tesadüf, Sümeroloji alanında dünya çapında saygın bir kariyere dönüştü.
Çığ, İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde Sümeroloji arşivlerini oluşturdu ve bu alanda Türkiye’nin en önemli isimlerinden biri haline geldi. Çığ, “Biz yapmasaydık, başkası da yapmazdı,” sözleriyle yaptığı çalışmalara duyduğu inancı dile getiriyordu.
Bir asırlık çınar
Çığ, yalnızca bilimsel başarılarıyla değil, aynı zamanda topluma ilham veren Cumhuriyet değerlerine bağlı duruşuyla da hafızalarda yer edindi. Ünlü Sümerolog, hayatı boyunca ailesi, öğrencileri ve Türkiye’nin geleceği için kaygılandığını dile getirirken, “Artık yaşamaktan bıktım,” ifadeleriyle ileri yaşın getirdiği duygularını samimiyetle paylaşmıştı.
Muazzez İlmiye Çığ’ın ölümü, Türkiye ve dünya bilim camiası için büyük bir kayıp. Bilim insanlarının çalışmalarını sürdürmesi ve onun bıraktığı mirası ileriye taşımaları, Çığ’ın en büyük arzusu olarak hafızalarda kalacak.
