Yaşamını yitiren yurttaşlarımızı saygıyla anıyor, yaralılara acil şifalar diliyoruz. Açıkça ifade ediyoruz: Trafik kazaları kader değildir. Bu kazalar; denetimsizliğin, ihmallerin ve bilimsel esaslardan uzaklaşmanın sonucudur.
Ülkemizde araçlara yönelik yapılan periyodik muayeneler; belirli aralıklarla gerçekleştirilen, sınırlı kapsama sahip ve çoğu zaman yalnızca o anki durumu tespit eden kontrollerdir. Bu muayeneler tek başına trafik güvenliğini sağlamaya yeterli değildir. Oysa Avrupa Birliği ülkelerinin birçoğunda, araçlar yalnızca periyodik muayeneye tabi tutulmamakta; bunun yanında: Otobüsler yılda en az 3 kez, Kamyonlar yılda en az 1 kez ara denetimlerden geçirilmekte, bu denetimler eğitimli ve belgelendirilmiş makina mühendisleri tarafından yürütülmektedir. Bu sistem sayesinde araçların yalnızca “muayene gününde” değil, sürekli olarak güvenli durumda olması sağlanmaktadır.
Ülkemizde ise araçlar iki periyodik muayene arasında çoğunlukla sistematik bir denetime tabi tutulmamaktadır. İzmir’deki kazada gündeme gelen fren arızası ve Malatya’daki otobüs kazası, bu boşluğun ne kadar hayati sonuçlar doğurduğunu göstermektedir. Var olan uygulama aynı kaldığı sürece Kazalar “kader” olarak açıklanmaya devam edilecek, yaşamını yitiren yurttaşlarımızın sayısı ne yazık ki azalmayacaktır.
Bu kazaların önlenmesi için yapılması gerekenler nettir: Ticari araçlar için mevcut periyodik muayene sistemi yeterli görülmemeli, ara denetimlerle desteklenmelidir. Bu kapsamda, ticari araçlar iki muayene arasında en az üç kez teknik denetime tabi tutulmalıdır. Denetimler; MMO tarafından eğitilerek sertifikalandırılmış “Araç Teknik Denetim Mühendisleri” eliyle gerçekleştirilmelidir. Denetim süreçleri yalnızca teknik kontrolle sınırlı kalmamalı; o periyodik bakım, o enerji verimliliği, o güvenli parça kullanımı, o sürücü eğitimi ve çalışma koşulları gibi unsurları da kapsamalıdır.
Bu yaklaşımın hayata geçirilebilmesi için yeni bir yasal düzenleme yapılması kaçınılmazdır. Araç teknik denetimleri: kamusal denetim anlayışıyla, bilimsel ve mühendislik esaslarına uygun biçimde, bağımsız ve etkin bir yapı içerisinde yeniden ele alınmalıdır.
Başta ilgili Bakanlıklar olmak üzere tüm yetkilileri bir kez daha uyarıyoruz: İnsan yaşamı maliyet kalemi değildir. Trafik güvenliği: piyasa koşullarına bırakılmayacak kadar önemli, ertelenemeyecek kadar acil bir konudur. Herkesi kaderciliğe sığınmaya değil, aklın ve bilimin gereğini yerine getirmeye çağırıyoruz. TMMOB Makina Mühendisleri Odası olarak; Araçlara yönelik kamusal denetimin güçlendirilmesi, Ara denetim mekanizmalarının kurulması, “Araç Teknik Denetim Mühendisliği” sisteminin hayata geçirilmesi için her türlü katkıyı sunmaya hazır olduğumuzu kamuoyuna ilan ediyoruz. Odamız, kamusal denetim alanında yapılacak her türlü düzenlemenin bir parçası olmaya ve verilecek her türlü görevi yerine getirmeye hazırdır. Unutulmamalıdır ki: Bilim ve mühendislik yok sayıldığında bedelini toplum öder. Bu bedelin adı çoğu zaman “trafik kazası”dır.
