ABD’nin Irak işgalinin üzerinden 23 yıl geçerken ülkedeki son Amerikan askerleri de 30 Eylül’de çekildi. ABD Başkanı Donald Trump ise Irak’taki askeri varlığın sona ermesini sert ifadelerle değerlendirdi. Trump, yıllar süren savaşı “çok pahalı bir Cehennem gezisi” olarak nitelendirirken, ABD’nin Irak’tan ayrılmasını zafer olarak değerlendirdi.
ABD’nin Irak’taki askeri varlığı, 2003 yılında Saddam Hüseyin yönetimini devirmek amacıyla başlayan işgalle başlamıştı. Amerikan askerleri 2011’de ülkeden çekilmiş, ancak DEAŞ’ın 2014’te geniş bölgeleri ele geçirmesinin ardından Irak hükümetinin davetiyle ABD öncülüğündeki güçler yeniden ülkeye dönmüştü.
23 yıl sonra son ABD askerleri de ayrıldı
ABD ordusu, Irak’taki son birliklerini 30 Eylül’de Erbil’deki hava üssünden çekerek DEAŞ’a karşı yürütülen 12 yıllık askeri misyonu tamamladı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, Erbil Hava Üssü’nden ABD güçleri ve ekipmanlarının düzenli şekilde ayrılmasının Irak’taki Operation Inherent Resolve misyonunun sona erdiğini açıkladı.
Çekilme, Washington ile Bağdat arasında 2024’te varılan anlaşma doğrultusunda gerçekleştirildi. ABD’nin Irak’taki askeri görevi sona ererken, DEAŞ’a karşı bölgesel operasyonların merkezi Ürdün’e taşındı. ABD’nin Irak’a yönelik güvenlik ilişkisi ise ikili savunma ilişkisi kapsamında devam edecek.
ABD askerleri 2011’de Irak’tan çekilmiş, DEAŞ’ın yükselişi sonrasında ise 2014’te yeniden ülkeye dönmüştü. ABD öncülüğündeki koalisyonun Irak’taki DEAŞ karşıtı operasyonu 12 yıl sürdü.
Trump: Cehennemden çıkıyoruz
Beyaz Saray’daki etkinlikte konuşan Trump, Irak savaşının uzun yıllar sürdüğünü belirterek süreci “bataklık” olarak nitelendirdi.
Trump, ABD’nin Irak’a hiç gitmemesi gerektiğini savunurken, askerlerin ülkeden ayrılmasını memnuniyetle karşıladı. Trump’ın açıklamalarında Irak’taki savaşın başlangıcına ilişkin kararlar da eleştirildi. Reuters’ın aktardığına göre Trump, Irak’a müdahaleyi “çok pahalı bir Cehennem gezisi” olarak nitelendirdi ve ABD’nin artık evine döndüğünü söyledi.
Trump ayrıca çekilmeyi ABD ve Irak için bir zafer olarak nitelendirdi ve DEAŞ’a karşı kazanılan mücadeleye vurgu yaptı. ABD Başkanı, DEAŞ’ın artık örgütlü bir halifelik oluşturmadığını belirterek Irak’taki askeri görevin sona ermesini savundu.
Trump ayrıca ABD’nin Irak’taki askeri müdahalesinin yaklaşık 4 bin 500 Amerikan askerinin hayatına mal olduğunu söyledi. Reuters da Irak savaşında 4 bin 500’den fazla ABD askerinin öldüğünü aktardı.
“Çok pahalı bir Cehennem gezisi”
Trump, sosyal medya paylaşımında Irak’tan çekilmeyi “çok pahalı bir Cehennem gezisinin sonu” olarak nitelendirdi.
ABD Başkanı, Irak’a müdahaleye yol açan kararları da eleştirerek, sürecin uzun yıllar boyunca devam eden bir “bataklığa” dönüştüğünü savundu. Trump, son askerlerin ayrılmasıyla bu dönemin tarihte kalacağını ifade etti.
Trump ayrıca ABD güçlerinin Irak’tan düzenli biçimde ayrıldığını ve ekipmanların da ülkeden çıkarıldığını belirterek, çekilmeyi Afganistan’daki ABD çekilmesiyle karşılaştırdı. EFE’nin aktardığına göre Trump, Irak’tan ayrılışın düzenli biçimde gerçekleştirildiğini vurguladı.
Irak’ta yeni dönem
ABD askerlerinin çekilmesiyle birlikte Irak’taki güvenlik sorumluluğu büyük ölçüde Irak güçlerine devrediliyor. ABD Savunma Bakanlığı, DEAŞ’ın Irak’ta örgütlü askeri tehdit olarak yenilgiye uğratıldığını ve bundan sonraki süreçte Irak güvenlik güçlerinin DEAŞ kalıntılarıyla mücadelede başlıca sorumluluğu üstleneceğini açıkladı.
Pentagon, ABD’nin Irak’a hedefli eğitim ve istihbarat desteği sağlamaya devam edeceğini bildirdi. ABD’nin Irak’taki askeri misyonu sona ererken Washington ile Bağdat arasındaki savunma ilişkilerinin ikili formatta sürdürülmesi planlanıyor.
Bağdat yönetimi ise çekilmeyi ülkenin egemenliği açısından yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendirdi. Irak hükümeti 30 Eylül’ü “Egemenlik Günü” olarak ilan ederken, ülkede çekilme nedeniyle kutlamalar düzenlendi.
Irak’taki bazı gruplar ABD askerlerinin ayrılmasını kutlarken, özellikle Kürt bölgesindeki bazı çevrelerde güvenlik konusunda endişeler dile getirildi. Reuters ve Associated Press, ABD’nin çekilmesinin ardından DEAŞ kalıntıları ve İran destekli silahlı gruplar konusunda güvenlik endişelerinin bulunduğunu aktardı.
