2025 yılı itibarıyla Türkiye genelinde uygulanacak olan Depozito Yönetim Sistemi, atıkların geri dönüşümünü teşvik etmek amacıyla önemli bir adım atıyor. Vatandaşlar, dönüşüm makinelerine attıkları her cam, plastik ve alüminyum atık için e-cüzdanlarına para alacak. Bu sistem, çevre bilincini artırarak atıkların ekonomiye kazandırılmasını amaçlıyor.
Depozito yönetim sistemi ile atıkların ekonomiye kazandırılması
2025'te uygulamaya girecek olan Depozito Yönetim Sistemi, Türkiye'de çevre bilincini yükseltmeyi ve atıkların geri dönüşümünü teşvik etmeyi hedefliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hayata geçirilecek bu sistemle, özellikle 0,1-3 litre hacmindeki cam, plastik ve alüminyum ambalajlar için her bir şişeye belirli bir depozito bedeli ödenecek.
Barkod okuma sistemine sahip dönüşüm makineleri, kullanıcıların atıkları doğru kategorilere ayırarak yerinde toplayacak. Her doğru atık için vatandaşların e-cüzdanlarına geri ödeme yapılacak. Bu makineler ilk etapta AVM'ler ve marketlerde yer alacak.
Çevre bilincinin artması ve ekonomiye katkı
İstanbul Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdem Görgün, sistemin çevreye olan katkısının yanı sıra ekonomiye önemli bir dönüşüm sağlayacağını vurguladı. Görgün, "Depozito Yönetim Sistemi, dünyada 40’tan fazla ülkede başarılı bir şekilde uygulanıyor. Bu sistemin Türkiye’ye kazandırılması, atıkların 'stratejik hammadde' olarak geri dönüştürülmesini sağlayacak." dedi.
Görgün, depozito bedelinin alışverişlerde kullanılacak şekilde e-cüzdana aktarılmasının, çevre bilincinin artmasına yardımcı olacağını belirterek, sistemin çevreye ve ekonomiye önemli bir katkı sağlayacağına dikkat çekti.
Depozito bedeli ve makine kullanımı
Depozito bedeli, Türkiye'deki 25 milyar içecek ambalajının geri dönüşümüne olanak tanıyacak. Sistemin dijital altyapısının, Türkiye Çevre Ajansı tarafından geliştirilen mobil uygulamalarla destekleneceği ifade ediliyor. Vatandaşlar, mobil cihazlarıyla QR kodlarını okutarak makinaya attıkları ambalaj başına para alacaklar. Makinaların, sokak toplayıcıları ve geri dönüşüm firmalarıyla entegre çalışacak şekilde düzenlendiği belirtiliyor.
Doğayı koruma ve sıfır karbon hedefi
Sistemin, sadece atıkların toplanmasını değil, aynı zamanda iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir adım olduğunu belirten Prof. Dr. Görgün, "Bu sistemi doğayı korumak için kuruyoruz. Çevreyi koruma adına ödenen depozito bedelleri, geri dönüşümle ekonomiye kazandırılacak." dedi. Avrupa’daki benzer sistemlere atıfta bulunarak, Türkiye’nin de bu tür uygulamalarla çevre bilincini artırması gerektiğini belirtti.
Depozito iade makinaları ve mobil uygulama
Depozito İade Makinaları (DİM), Türkiye'de yerli üretimle yapılacak ve kullanıcılar makineleri AVM'ler ve marketlerde kolayca bulabilecekler. Makinelere atılan her atık için depozito bedeli, dijital cüzdana geri ödenecek. Eroğlu, "Makinaların işleyişi, bir ATM gibi basit olacak. QR kodu okutmak yeterli." dedi.
