CHP İzmir İl Başkan Yardımcısı, mimar ve Yerel Yönetimler Uzmanı Erkut Tamay, İzmir’in tarihî kent merkezinin korunması için Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Konak Belediyesi ve İzmir Ticaret Odası’na ortak sorumluluk çağrısında bulundu. Tamay, Kemeraltı’ndan Kadifekale’ye uzanan tarihî alanın korunması ve yeniden canlandırılması için kapsamlı bir çalışma yürütülmesini istedi.
İzmir’in tarihî merkezinin yalnızca eski yapılardan oluşmadığını belirten Tamay; Kemeraltı, Havra Sokağı, Smyrna Agora, Basmane, Oteller Sokağı, Damlacık ve Kadifekale çevresinin kentin ortak hafızasını ve kültürel kimliğini oluşturduğunu ifade etti.
“Basmane ve Oteller Sokağı İzmir’in tarihî hafızasıdır”
Basmane ve Oteller Sokağı’nın korunmasının önemine dikkat çeken Tamay, Osmanlı döneminden günümüze ulaşan konakların, geleneksel İzmir evlerinin, hanların, camilerin, tarihî otellerin ve Basmane Garı’nın kentin hafızasında önemli bir yere sahip olduğunu söyledi.
Kemeraltı’nın ticaret kültürü, Havra Sokağı’nın çok kültürlü geçmişi, Agora’nın antik mirası, Damlacık’ın tarihî mahalle dokusu ve Kadifekale’nin tarihî çevresinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Tamay, “Bir tarihî yapı yıkıldığında yalnızca bir bina değil, bir dönemin mimarisi ve kent hafızası da kaybolur” dedi.
Tamay, İzmir’in tarihî merkezinin bakımsızlık, terk edilmişlik ve yapılaşma baskısından kurtarılması için koruma ve kültür turizmi çalışmalarının kapsamlı biçimde yürütülmesini istedi.
Beş kuruma ortak sorumluluk çağrısı
Tarihî kent merkezinin korunmasına yönelik çalışmaların kurumlar arası iş birliğiyle yürütülmesi gerektiğini belirten Tamay, beş kuruma ayrı ayrı öneriler sundu.
Tamay, Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan tescil ve restorasyon çalışmalarına destek verilmesini, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan ise tarihî dokuyu koruyacak planlama ve denetim süreçlerinin güçlendirilmesini istedi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Konak Belediyesi’ne tarihî yapı envanterinin çıkarılması, restorasyon ve sokak sağlıklaştırma çalışmalarının hızlandırılması çağrısında bulunan Tamay, İzmir Ticaret Odası’nın da özel sektörün restorasyon ve kültür turizmine katkı sunabileceği bir iş birliği modeli geliştirmesini önerdi.
Kemeraltı’ndan Kadifekale’ye kültür rotası önerisi
Kemeraltı, Havra Sokağı, Agora, Basmane, Oteller Sokağı, Damlacık ve Kadifekale’yi birbirine bağlayan bütüncül bir kültür turizmi rotası oluşturulmasını öneren Tamay, tarihî yapıların müze, kültür merkezi, sanat atölyesi, kütüphane ve geleneksel konaklama alanları olarak yeniden işlevlendirilmesini istedi.
Koruma çalışmalarında bölge halkının ve küçük esnafın gözetilmesi gerektiğini vurgulayan Tamay, tarihî dönüşümün yalnızca yatırımcıların yararına sonuçlanmaması gerektiğini belirtti.
Tamay, “Tarihî dönüşümün kazananı yalnızca yatırımcılar olmamalı. Bölge halkı yerinden edilmemeli, geleneksel esnaf korunmalı, tarihî mahallelerin sosyal dokusu yaşatılmalı. Tarihi korumak, o bölgede yaşayan insanı ve kültürü de korumaktır” diye konuştu.
“İzmir Tarihî Kent Merkezi Koruma ve Yaşatma Platformu kurulmalı”
Sürecin kalıcı ve katılımcı biçimde yürütülmesi için “İzmir Tarihî Kent Merkezi Koruma ve Yaşatma Platformu” kurulmasını öneren Tamay, platformda kamu kurumları, yerel yönetimler, meslek odaları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, iş dünyası ve bölge temsilcilerinin yer almasını istedi.
Tamay, platform aracılığıyla tarihî yapı envanterinin hazırlanmasını, risk altındaki eserlerin belirlenmesini, restorasyon takvimi ve finansman planının oluşturulmasını, çalışmaların da düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılmasını önerdi.
UNESCO sürecinin güçlendirilmesi gerektiğine de dikkat çeken Tamay, İzmir’in tarihî kimliğinin korunmasının kentin geleceği açısından önem taşıdığını belirtti.
Tamay, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“İzmir’in kimliği Kemeraltı’nın sokaklarında, Basmane’nin tarihî evlerinde, Havra Sokağı’nın kültürel zenginliğinde, Agora’nın taşlarında, Damlacık’ın tarihî mahalle dokusunda ve Kadifekale’nin tarihî siluetinde yaşıyor. İzmir’in geçmişini korumak, geleceğini korumaktır. Bütün kurumları siyasi görüş ayrılıklarını bir kenara bırakarak ortak mirasımıza sahip çıkmaya davet ediyorum. İzmir’in tarihi yok olmasın, tarihî yapılar rantın betonuna yenilmesin!”
