3 Mart 2023’te yürürlüğe giren Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi, emeklilik sisteminde yeni bir dönemi başlattı. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, emekliliğin sadece “hak kazanabilir miyim?” sorusuna bağlı olmadığını, emekli olma tarihine göre maaş, kıdem tazminatı ve güncelleme katsayısının önem taşıdığını açıkladı.
Erdursun, her çalışanın prim gününü, sigorta statüsünü, son 2520 gün kuralını ve borçlanma durumunu gözden geçirerek kararını şekillendirmesi gerektiğini vurguladı.
Henüz emekli olamayan EYT’liler
-
Toplam EYT kapsamındaki kişi sayısı: Yaklaşık 4,5 milyon
-
Emekli olanlar: Yaklaşık 2,725 milyon
-
Henüz emekli olamayanlar: Yaklaşık 1,775 milyon
Erdursun, yüzbinlerce kişinin prim gün eksiği nedeniyle belki hiç emekli olamayacağını belirterek uyardı.
Emekliliği geciktiren nedenler
Henüz emekli olamayan EYT’lilerde görülen başlıca sebepler şunlar:
-
Prim gün sayısının eksik olması
-
BAĞ-KUR günlerinin silinmiş, dondurulmuş veya ihya edilmemiş olması
-
Son 2520 gün kuralı nedeniyle SSK’dan BAĞ-KUR’a geçiş
-
Az prim gününe bağlı olarak kısmi emeklilik şartının devreye girmesi (kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş)
-
Hizmet birleştirmesi işlemlerinin yapılmamış olması
-
Borçlanma ve emeklilik süreçlerine ilişkin yeterli bilginin olmaması
-
Memurlarda maaşa istinaden düşük emekli aylığı
-
Kamuda veya özel sektörde emekli olduktan sonra işin devam etmemesi
-
Yurtdışı borçlanması veya sosyal yardım/işsizlik maaşı nedeniyle Türkiye’den emekli aylığı alınamaması
Emekli aylığı ve kıdem tazminatı etkisi
Erdursun, emekli aylıklarının enflasyon oranı, büyüme verileri ve kazanç güncelleme katsayısına göre hesaplandığını belirtti. Başvuru tarihine göre başlangıç aylığı farklı olabileceği için EYT’lilerin 2025 veya 2026 yılında başvuru yapma kararının maaş üzerinde etkili olacağını söyledi.
Ayrıca kıdem tazminatı tavanının asgari ücrete bağlı olduğunu hatırlatan Erdursun, 2026’daki asgari ücret artışının kıdem tazminatını yükseltebileceğini, bu nedenle emeklilik kararında sadece aylığın değil, kıdem tazminatının da dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
