Türkiye, dış ticarette dijital dönüşüm sürecini hızlandırıyor. 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında, gümrük işlemlerinde yapay zeka ve blokzincir teknolojileri aktif olarak kullanılacak.
Yeni sistemle birlikte beyannamelerin kontrolü, tarife işlemleri ve vergilendirme süreçleri dijital olarak izlenecek, bürokrasi azaltılacak, işlemler daha şeffaf hale gelecek.
Dijitalleşen gümrük sistemi
Program kapsamında, uluslararası standartlara uyumlu, hızlı ve güvenli gümrük politikalarının uygulanmasına devam edilecek. Amaç; ihracatın artırılması, kaçakçılıkla etkin mücadele ve ticaretin kolaylaştırılması olarak belirlendi.
Ticaret Bakanlığı, BİLGE (Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri) Sistemi ve diğer elektronik gümrük platformlarını yapay zeka destekli analizlerle güçlendirecek. Bu sayede beyanname kontrol süreçlerinin doğruluk oranı artacak, insan hatası minimuma inecek.
Kağıtsız gümrük ve e-ihracat altyapısı
“Gümrükte Kullanılan Belgelerin Dijitale Dönüşümü Projesi” ile ihracat ve antrepo işlemlerinde kağıtsız uygulamaların kapsamı genişletilecek. Aynı sistemin ithalat işlemlerinde de devreye alınması için çalışmalar başlatıldı.
Ayrıca e-ihracat süreçlerinde karekodlu basitleştirilmiş beyan sistemi geliştirilecek. İhracat Zinciri Projesi ile de tüm ihracat ve lojistik işlemleri blokzincir tabanlı tek bir ekran üzerinden yönetilebilecek.
Milli teknolojilerle kaçakçılığa darbe
Yasa dışı ticaretin önlenmesi amacıyla tamamen yerli imkânlarla geliştirilen Milli Araç ve Konteyner Tarama (MİLTAR) Projesi’nin üçüncü faz çalışmaları sürüyor.
MİLTAR kapsamındaki yeni nesil tarama teknolojileri, gümrük kapılarında daha yaygın şekilde kullanılacak. Böylece kaçakçılık, yasa dışı ürün geçişi ve sınır güvenliği konularında etkinlik artırılacak.
Yeşil ve dijital dönüşüm hedefi
Gümrük hizmetleri, yeşil dönüşüm ve dijitalleşme ilkelerine uygun şekilde yeniden yapılandırılacak.
Türkiye, bu sayede dış ticaret mevzuatını “ikiz dönüşüm” (yeşil + dijital) anlayışıyla modernize etmeyi ve İstanbul’u uluslararası kargo aktarma merkezi haline getirmeyi planlıyor.
Bu hedef doğrultusunda, “sipariş karşılama merkezleri” için gerekli mevzuat ve bilgi teknolojileri altyapısı da oluşturulacak.
