Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında oluşturulan Mekke Savunma İttifakı'nın, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları üzerinden değerlendirilmesine NATO'nun 5. maddesi üzerinden yanıt verdi. Fidan, New York'ta düzenlenen “100. Yıla Girerken Türkiye-ABD İlişkileri” panelinde, salonda bulunan eski ABD Ankara Büyükelçisi James Jeffrey'ye NATO'nun 5. maddesinin kaç kez uygulandığını sordu.
Jeffrey ve salondan “yalnızca bir defa” yanıtının gelmesinin ardından Fidan, yeni kurulan bir savunma ittifakının 10 yıllık Yemen krizi üzerinden değerlendirilmesinin adil olmadığını söyledi.
Fidan, Mekke Savunma İttifakı'nın henüz başlangıç aşamasında olduğunu belirterek, “Daha yeni başladık” mesajını verdi. Fidan'ın açıklamalarının, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarının ittifak açısından ilk sınav olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine ilişkin bir soru üzerine geldiği aktarıldı.
NATO'NUN 5. MADDESİNE DİKKAT ÇEKTİ
NATO'nun resmi kaynaklarına göre ittifakın 5. maddesi, kuruluşundan bu yana yalnızca bir kez, 11 Eylül 2001'de ABD'ye düzenlenen terör saldırılarının ardından işletildi. NATO, bu uygulamanın ittifak tarihinde ilk ve bugüne kadarki tek örnek olduğunu belirtiyor.
Mekke Savunma İttifakı ise Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos 2026'da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması sonrasında oluşturuldu. Dışişleri Bakanlığı, anlaşmanın bölgesel güvenlik ve iş birliği mimarisinin oluşturulmasını hedeflediğini ve Türkiye'nin NATO dahil mevcut ittifak yükümlülüklerinin yerine geçmediğini açıklamıştı.
Fidan, 19 Eylül 2026'da NTV'ye verdiği röportajda da Mekke İttifakı'nın kurumsallaşma sürecinin devam ettiğini, sekretarya ve askeri karargahın oluşturulmasına ilişkin çalışmaların büyük ölçüde tamamlandığını söylemişti. Aynı röportajda Fidan, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları konusunda ittifak üyelerinin durumu yakından takip ettiğini ve Suudi Arabistan'ın ihtiyaç duyabileceği bazı teknik askeri ihtiyaçların karşılanması yönünde bir sorun bulunmadığını belirtmişti.
Veri ve Kaynak:
Dışişleri Bakanlığı, 19 Eylül 2026 tarihli Hakan Fidan'ın NTV mülakatı; Dışişleri Bakanlığı, 31 Ağustos 2026 tarihli Mekke Ortak Savunma Anlaşması toplantısı açıklaması; NATO'nun kolektif savunma ve 5. maddeye ilişkin resmi kaynakları; New York'taki “100. Yıla Girerken Türkiye-ABD İlişkileri” paneline ilişkin haberler.
