İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen “Tarladan Markete Fiyat Yolculuğu” soruşturmasında İzmir’in de aralarında bulunduğu 5 büyükşehirdeki hal müdürlüklerinin işlem hacimleri incelendi. Soruşturma kapsamında yaklaşık 1029 üreticinin beyanına başvurulurken, üreticilerin verdiği bilgiler ile müstahsil makbuzları ve diğer belgeler karşılaştırıldı.
Soruşturma kapsamında 22 ilde 109 iş yeri ve ikamette arama yapılırken, 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi. Sonraki süreçte gözaltına alınan 40 şüpheli tutuklandı. Bir şüphelinin ise arandığı bildirildi.
İZMİR VE 4 KENTİN HAL VERİLERİ İSTENDİ
Soruşturma kapsamında İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya büyükşehir belediyelerinin hal müdürlüklerinden, yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlem hacimlerini içeren raporların istendiği bildirildi. Rekabet Kurulu ve Ticaret Bakanlığı verileri de soruşturma dosyasına dahil edildi.
Vergi Denetim Kurulu tarafından yapılan çalışma kapsamında yaklaşık 1029 üreticinin beyanına başvuruldu. Üreticilere ürünlerini hangi fiyattan sattıkları ve ürünlerin tedarikçilere hangi bedellerle ulaştığı soruldu.
ÜRETİCİ BEYANLARI MAKBUZLARLA KARŞILAŞTIRILDI
Soruşturma dosyasında üreticilerin beyanlarıyla ürün alımlarına ilişkin makbuz ve belgelerin karşılaştırıldığı belirtildi.
İncelemelerde bazı firmaların üreticilerden aldıkları ürünlerin alış fiyatlarını makbuzlarda daha yüksek gösterdiğine ilişkin tespitlere yer verildi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının açıklamasına göre soruşturma kapsamında bazı büyük tedarikçilerin ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise gerçeğinden yüksek gösterdiği ve bu yöntemlerle fiyatları yukarı yönlü manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları yönünde tespitler yapıldı.
KAPYA BİBERDE 8-9 LİRALIK FİYAT, MAKBUZDA 23,95 LİRA
Dosyadaki örneklerden biri kapya biber üzerinden verildi. Bir üretici, kapya biberi kilogramı 8-9 liradan sattığını beyan etti.
Aynı ürün için düzenlenen müstahsil makbuzlarında ise kilogram fiyatının 18,70 ile 23,95 lira arasında gösterildiği belirlendi. Dosyada, alış fiyatının yüksek gösterilmesinin satış fiyatının makul olduğu izlenimi oluşturmak ve elde edilen gerçek kazancı gizlemek amacı taşıdığı yönünde değerlendirmeye yer verildi.
Bir başka üretici de kilogramını en fazla 11,50 liradan sattığı kapya biberin makbuzlarda ortalama 18,70 lira olarak gösterildiğini belirtti.
ÜRETİLMEDİĞİ BELİRTİLEN ÜRÜN İÇİN 1,2 MİLYON LİRALIK MAKBUZ
Soruşturma dosyasındaki bir başka örnekte, bir üreticinin adına yaklaşık 1 milyon 236 bin liralık müstahsil makbuzu düzenlendiği belirtildi.
Üretici ise söz konusu ürünü hiçbir zaman üretmediğini ve ilgili firmaya satmadığını beyan etti. Dosyada ayrıca başka bir üreticinin yaklaşık 70 ton salçalık domates sattığını söylediği, ancak adına 171 bin 544 kilogram ürün için makbuz düzenlendiğinin belirlendiği aktarıldı.
HAYATINI KAYBEDEN KİŞİLER ADINA DA MAKBUZ
Soruşturma dosyasında dikkat çeken bir diğer tespit ise hayatını kaybetmiş kişiler adına düzenlenen müstahsil makbuzları oldu.
İncelenen firmalardan birinin hayatını kaybeden 6 kişi adına müstahsil makbuzu düzenlediğinin belirlendiği aktarıldı. Başka bir firmaya ilişkin incelemede ise hayatını kaybeden 27 kişi adına makbuz düzenlendiği tespit edildi.
