Türkiye ile Suriye arasında son dönemde hız kazanan ekonomik ve diplomatik ilişkiler İsrail basınında gündeme taşındı. The Jerusalem Post'un 15 Eylül'de yayımladığı analizde, Ankara-Şam hattındaki yakınlaşmanın İsrail'de yakından takip edildiği belirtildi. Gazetenin analizinde iki ülke arasında imzalanan 40 anlaşma ve mutabakat zaptı ile ticaret hacminin 10 milyar dolara çıkarılması hedefi öne çıkarıldı.
Türkiye-Suriye ilişkilerindeki gelişmeler ekonomik, diplomatik, enerji, ulaşım ve altyapı alanlarındaki işbirliğini kapsıyor. Suriye resmi haber ajansı SANA'nın verilerine dayandırılan bilgilere göre iki ülke arasında 40 anlaşma ve mutabakat zaptı imzalanırken 22 Suriye bakanlığı ve kurumunun Türkiye'deki muhataplarıyla kurumsal bağlantı oluşturduğu aktarıldı.
İsrail basınında dikkat çeken Türkiye analizi
The Jerusalem Post, analizini Suriye'nin Türkiye ile bağlarını güçlendirmeye devam ettiği ve bu durumun İsrail'de endişeye yol açtığı değerlendirmesi üzerine kurdu. Analizde, Suriye'nin Türkiye ile ekonomik ve diplomatik ilişkilerini genişletmek istediği ve büyük altyapı projeleri dahil çeşitli alanlarda yatırım çekmeye çalıştığı belirtildi.
40 anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı
Suriye'nin resmi haber ajansı SANA'nın verilerine yer verilen analizde, Türkiye ile Suriye'nin bugüne kadar 40 anlaşma ve mutabakat zaptına imza attığı belirtildi. Ayrıca 22 Suriye bakanlığı ve kurumunun Türkiye'deki muhataplarıyla kurumsal bağlantı oluşturduğu kaydedildi.
İki ülke arasındaki işbirliğinin enerji, ticaret, ulaşım ve altyapı gibi birçok alana yayıldığı ifade edildi. Mayıs 2025'te imzalanan enerji anlaşmasının ardından Türkiye'den Suriye'nin kuzeyine elektrik tedarikinin başladığı da aktarıldı.
Hakan Fidan ile Şeybani Şam'da görüştü
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, 13 Eylül'de Şam'da bir araya geldi. İki bakan görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Fidan'ın 13-14 Eylül 2026 tarihlerinde Suriye'yi ziyaret ettiğini ve Şeybani ile görüştüğünü açıkladı.
Fidan, ortak basın toplantısında Türkiye ile Suriye ilişkilerinin son iki yılda büyük ivme kazandığını belirtti. Ayrıca Türkiye'nin Suriye ile karşılıklı yatırımları artırmayı ve orta vadede ikili ticaret hacmini 10 milyar dolara çıkarmayı hedeflediğini söyledi.
Hedef 10 milyar dolarlık ticaret
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani de iki ülke arasındaki ticaret hacminin yaklaşık 4 milyar dolardan 10 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı. Türkiye ve Suriye arasındaki ekonomik işbirliğinin ortak sanayi bölgeleri, üretim ortaklıkları ve ulaşım bağlantıları üzerinden geliştirilmesinin planlandığı aktarıldı.
Türkiye ile Suriye arasındaki işbirliğinin enerji alanında da sürdüğü belirtildi. Mayıs 2025'te imzalanan enerji anlaşmasının ardından Suriye'nin kuzeyine elektrik tedarikinin başladığı, Bab El-Hava ve Bab El-Selame sınır kapılarında ulaşım ve transit geçişlerin yeniden 24 saat esasına göre işletildiği aktarıldı.
Suriye'den Doğu Akdeniz'e yeni hat
The Jerusalem Post, Suriye'nin Doğu Akdeniz ve Avrupa ile bağlantılarını geliştirmeye yönelik çalışmalarına da yer verdi. Gazetenin aktardığı bilgilere göre Tartus ile Kıbrıs arasında “Ebla” adı verilen denizaltı iletişim kablosunun kurulması için anlaşmaya varıldı.
Projenin Suriye'nin telekomünikasyon şirketi, Kıbrıs merkezli Cyta ve ABD merkezli UNIFI Communications tarafından yürütüleceği ve hattın 2028'in başlarında hizmete alınmasının planlandığı belirtildi. Gazete, SANA'ya dayandırdığı haberinde kablonun başlangıçta saniyede 31 terabit kapasiteye sahip olmasının ve zaman içinde kapasitesinin artırılmasının planlandığını aktardı.
Şam yönetimi ekonomik izolasyonu aşmaya çalışıyor
The Jerusalem Post analizinde, yapılan anlaşmaların Şam yönetiminin uzun yıllar süren ekonomik izolasyonu geride bırakma çabasının bir parçası olduğu değerlendirmesine yer verildi. Suriye'nin ekonomik toparlanma sürecinde Türkiye, Avrupa ve uluslararası pazarlarla bağlantılarını güçlendirmeye yöneldiği ifade edildi.
İsrail basınındaki ayrı bir analizde ise Ankara'nın Suriye üzerindeki etkisinin ve Suriye'deki Türk askeri varlığının İsrail açısından risk oluşturduğu yönündeki bir uzman değerlendirmesine yer verildi. Bu değerlendirme Jerusalem Institute for Strategy and Security Başkanı Prof. Efraim Inbar'a ait.
