Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için hazırlıklar sürüyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda, gelir seviyesi belirli bir eşik değerin altında kalan hanelerin desteklenmesine yönelik model oluşturuluyor. Sistem için il ve ilçe bazındaki etki analizlerinin ekim ayında tamamlanması bekleniyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, GETAD’ı “yeni nesil” sosyal destek sistemi olarak tanımlarken, pilot çalışmaların 2026 yılında başlatıldığını ve 2027’de Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Bölgesel ihtiyaçlara göre destek belirlenecek
GETAD kapsamında her haneye aynı yardımın yapılması yerine, bölgesel ve hane bazlı ihtiyaçların dikkate alınması planlanıyor.
Ekonomim’de yer alan bilgilere göre ekim ayında tamamlanması beklenen il ve ilçe düzeyindeki etki analizleriyle, gelir düzeyi düşük hanelere hangi bölgede hangi desteklerin sunulacağı belirlenecek. Bu kapsamda kira, ısınma, gıda ve enerji gibi ihtiyaçlara yönelik nakdi veya ayni destek seçeneklerinin değerlendirilmesi öngörülüyor.
Bakan Göktaş da sistemin yalnızca gelir desteği sağlamaya odaklanmayacağını, istihdamı güçlendirecek adımların da model kapsamında ele alındığını belirtti. Bakanlığın açıklamasına göre sistemde hanedeki çocuk sayısı, anne ve babanın durumu, engellilik ve yaşlılık gibi göstergeler de dikkate alınacak.
En düşük emekli aylığı alanlar da değerlendirilecek
GETAD’ın, düşük gelirli hanelerin yanı sıra düşük emekli aylığı alan vatandaşlara yönelik destek tartışmalarında da yeni bir model oluşturması planlanıyor.
Sistemin temel yaklaşımında, hanenin toplam geliri ve yaşam koşullarının birlikte değerlendirilerek belirlenen gelir eşiğinin altında kalan hanelerin desteklenmesi öngörülüyor. Bakan Göktaş daha önce yaptığı açıklamada, amaçlarının aileyi belirli bir eşik gelir seviyesine getirene kadar desteklemek olduğunu ifade etmişti.
Bütçe ve yasal süreç yıl sonunda şekillenecek
GETAD’a ilişkin bütçe planlamasının 2027 yılı bütçe görüşmelerinin TBMM sürecinin tamamlanmasının ardından netleştirilmesi bekleniyor. İhtiyaç görülmesi halinde sistem için yasal düzenleme yapılması da gündemde.
Sistemin 2027 yılı itibarıyla Türkiye genelinde uygulanması hedefleniyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, GETAD çalışmalarında Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile birlikte 14 farklı kurumla çalışıldığını açıkladı.
Ödeme miktarı henüz belli değil
GETAD kapsamında hanelere yapılacak desteğin miktarı konusunda henüz kesinleşmiş bir rakam bulunmuyor.
Mevcut çalışmalarda temel yaklaşım, belirlenen gelir seviyesinin altında kalan hanelerin desteklenmesi ve sosyal yardım sisteminin aile odaklı bir yapıya dönüştürülmesi olarak açıklanıyor. Desteklerin miktarı ve kapsamının yapılacak analizler ile bütçe ve yasal süreç sonrasında netleşmesi bekleniyor.
