İzmir’in Kınık Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay denetim raporunda, belediyenin mali işleyişine ilişkin 45 ayrı bulgu yer aldı. Raporda, belediyenin yüzde 100 sahibi olduğu Kınyaybel İnşaat Sanayi ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.’nin yürüttüğü 86 konutluk projenin mali sonuçları, taşınmazların kullandırılması, kaçak yapı cezalarının tahsilatı ve muhasebe kayıtlarıyla ilgili tespitler sıralandı.
Rapora göre şirket, 2024 yılında 82,1 milyon TL, 2025 yılında ise 52,2 milyon TL zarar etti. İki yıllık toplam zararın 134 milyon 394 bin TL’ye ulaştığı, aynı dönemde inşaat için yapılan harcamaların da 185 milyon TL’yi aştığı belirtildi.
Konutlar hesaplanan maliyetin altında satıldı
Sayıştay raporunda, 86 konutluk projede bir dairenin maliyeti 2 milyon 191 bin TL olarak hesaplandı. Buna karşılık ilk 30 konutun her biri 1 milyon 850 bin TL’den satıldı.
Bu rakamlara göre daire başına yaklaşık 341 bin TL fark oluştu. İlk 30 konut üzerinden hesaplanan toplam farkın 10,2 milyon TL’yi aştığı kaydedildi.
Projenin tamamlanma durumuna ilişkin tespitlere göre 30 konutun kaba inşaatı tamamlanırken ince işçilik ve mobilya montajları sürüyordu. Kırk konutun inşaatı devam ederken 16 konutta henüz çalışmaya başlanmamıştı. Projenin genel tamamlanma oranı yaklaşık yüzde 60 olarak kayda geçti.
Sayıştay, şirket zarar etmeyi sürdürürken yapılan sermaye artırımlarına da dikkat çekti. Raporda, şirketin mali durumunun sürdürülebilirliği yeterince değerlendirilmeden alınan kararların kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması açısından sorun oluşturduğu belirtildi.
44 taşınmaz ihale yerine ecrimisille kullandırıldı
Denetimde, belediyeye ait 44 taşınmazın ihale yoluyla kiraya verilmek yerine ecrimisil karşılığında kullandırılmaya devam edildiği tespit edildi.
Sayıştay, ecrimisilin düzenli kiralama yönteminin yerine geçemeyeceğine işaret ederek taşınmazların mevzuata uygun şekilde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Taşınmazlar için belirlenen ecrimisil bedellerinde de eksiklikler saptandı. Fiyat araştırmasının yalnızca bir internet sitesi üzerinden yapılması, belediyeden ve ilgili meslek kuruluşlarından yeterli bilgi alınmaması eleştirilen konular arasında yer aldı. Benzer özellikteki taşınmazlar için farklı bedeller belirlenmesi de rapora yansıdı.
Kaçak yapı cezalarının tahsilat oranı yüzde 32,17
Rapora göre Kınık’ta 72 yapı hakkında toplam 31 milyon 254 bin TL idari para cezası uygulandı. Tahsil edilen tutar 10 milyon 55 bin TL’de kaldı. Böylece tahsilat oranı yüzde 32,17 olarak hesaplandı.
Yıkım kararı verilen sekiz yapıdan yedisinin yıkımı tamamlandı, bir yapının yıkımı ise sonuçlandırılamadı. Belediyenin 2025 yılında gerçekleştirmek istediği yıkım ihalesine katılan olmadı.
Sayıştay, ihale belgelerindeki çelişkili düzenlemeler ile işin niteliğiyle orantısız benzer iş şartlarının katılımı zorlaştırdığına dikkat çekti.
Yapı kayıt belgeleri iptal edilen bazı kaçak yapılarla ilgili gerekli işlemlerin yürütülmediği de raporda belirtildi. Bu yapılar hakkında yapı tatil tutanağı düzenlenmesi ve idari para cezası uygulanması gibi işlemlerde eksiklikler bulunduğu kaydedildi.
Denetimde, yol, park ve yeşil alan gibi kamu hizmetlerine ayrılan bazı alanlarda sanayi dükkânlarının bulunduğu da belirtildi. Raporda, bu işgallere karşı gerekli adımların atılması yerine ecrimisil uygulamasının sürdürüldüğü ifade edildi.
2014’ten kalan alacak için tahsilat işlemleri yapılmadı
Sayıştay raporunda, eski Poyracık Belediyesi döneminden kalan kamu alacağına ilişkin tespit de yer aldı. 2014 yılında kayıtlara alınan 323 bin 9 TL’lik alacağın tahsili için yıllar boyunca gerekli işlemlerin yapılmadığı belirtildi.
2025 yılı açılış kayıtlarında alacak 249 bin 984 TL olarak görünürken aradaki farkın tahsil edildiğini gösteren belgelerin denetim sırasında sunulamadığı kaydedildi. Raporda, alacağın zamanaşımına uğramış olabileceğine ve bunun kamu zararı bakımından sorumluluk doğurabileceğine dikkat çekildi.
Çevre temizlik vergisi payı zamanında aktarılmadı
Belediyenin mali yükümlülüklerine ilişkin incelemede, İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne aktarılması gereken 505 bin 922 TL çevre temizlik vergisi payının yasal süresinde gönderilmediği tespit edildi.
Belediyenin kiraya verdiği iş yerlerinin tamamında ilan ve reklam vergisi mükellefiyetinin oluşturulmadığı da raporda yer aldı.
Muhasebe kayıtlarında taşınır hesaplarıyla bilanço arasında milyonlarca liralık uyumsuzluklar belirlendi. Bazı varlıklar için amortisman ayrılmadığı, kamulaştırılan iş yerleri için yapılan 6 milyon 54 bin TL’lik ödemenin doğrudan gider yazıldığı ve 360 bin TL’lik yazılım-lisans harcamasının ilgili hesapta izlenmediği kaydedildi.
