Petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkması, küresel enerji piyasalarının yanı sıra günlük yaşamı da doğrudan etkilemeye başladı. Enerji arzındaki daralma ulaşım ve elektrik maliyetlerini artırırken, özellikle enerji ithalatına bağımlı gelişmekte olan ekonomilerde baskı daha sert hissediliyor. Brent petrol 17 Eylül 2026 itibarıyla 105,64 dolar seviyesinde işlem gördü. (reuters.com)
Akaryakıt fiyatlarındaki artış, Suriye, Endonezya, Filipinler, Nepal, Guatemala, Portekiz ve Fransa gibi ülkelerde protesto, grev, yol kapatma ve üretim kesintilerine yol açtı. Hükümetler ise sübvansiyon, vergi indirimi ve fiyat sınırlaması gibi önlemleri gündeme aldı. (tbsnews.net)
Suriye'de akaryakıt zammı sokağa taştı
Suriye'de hükümetin motorin fiyatını geçici olarak yaklaşık yüzde 40 artırarak litre başına 175 Suriye pounduna çıkarması ve benzin fiyatına yüzde 25'in üzerinde zam yapması protestolara neden oldu.
Göstericiler lastik yakarak bazı yolları trafiğe kapattı. Hasake-Deyrizor kara yolu da protestoların yaşandığı noktalar arasında yer aldı. Reuters'a göre eylemler, Beşar Esad yönetiminin devrilmesinden yaklaşık iki yıl sonra ülkede görülen en geniş çaplı protestolar arasında yer aldı. (reuters.com)
Suriye Enerji Bakanlığı ise fiyat artışını küresel akaryakıt maliyetlerindeki yükseliş, ithalata bağımlılığın artması ve Banyas Rafinerisi'ndeki bakım çalışmalarıyla açıkladı. (reuters.com)
Endonezya'da kıtlık ve karne uygulaması
Endonezya'da akaryakıt sıkıntısı, elektrik kesintileri ve karne uygulamaları tepkiye yol açtı. Güney Sulawesi'deki Makassar'da benzin ve yemeklik gaz sıkıntısı yaşandığı bildirildi.
Taksi şoförleri, araç plakalarının tek veya çift numaralı olmasına göre uygulanan akaryakıt kısıtlamasını protesto etti. Yogyakarta'da da öğrenciler yükselen yakıt fiyatlarına karşı gösteriler düzenledi. (tbsnews.net)
Filipinler'de şoförler greve çıktı
Filipinler'de art arda gelen akaryakıt zamlarının ardından ulaşım çalışanları greve gitti. Şoförler hükümetten sübvansiyon verilmesini ve akaryakıt vergilerinin kaldırılmasını talep etti.
Yakıt maliyetlerindeki artış nedeniyle otobüs ve araç paylaşım uygulamalarında çalışan sürücüler de protestolara katıldı. Manila Körfezi çevresindeki bazı balıkçıların ise teknelerine yakıt alamadıkları için denize açılamadığı bildirildi. (tbsnews.net)
Komşu Vietnam'da da araç çağırma uygulamalarında çalışan sürücüler yükselen yakıt maliyetlerine karşı boykot çağrısı yaptı.
Bangladeş'te fabrikalar üretime ara verdi
Tükettiği petrolün yüzde 90'ından fazlasını ithal eden Bangladeş'te enerji krizi sanayi üretimini de etkiledi.
Elektrik sıkıntısı nedeniyle enerji kullanımında kısıtlamaya gidilirken bazı hazır giyim fabrikaları geçici olarak üretimi durdurmak zorunda kaldı. Gaz sıkıntısı nedeniyle dizel kullanımına yönelen işletmeler bu kez de yükselen motorin fiyatlarıyla karşı karşıya kaldı.
Gazipur'daki bir fabrikada elektrik kesintilerinin günde dört veya beş kez yaşandığı aktarıldı.
Sri Lanka'da akaryakıt tedariki kısıtlandı
Sri Lanka'da akaryakıt dağıtıcıları yeni fiyat artışları beklentisi nedeniyle tedariki sınırlandırmaya başladı. Yetkililer, devlet tarafından belirlenen akaryakıt fiyatlarının artırılması ile sübvansiyon uygulanması seçeneklerini değerlendiriyor.
Yüksek borç yükü nedeniyle hükümetin tüketiciyi desteklemek için atacağı adımların kamu maliyesi üzerinde yeni bir baskı yaratabileceğine dikkat çekiliyor.
Pakistan'dan litre başına 100 rupi destek
Pakistan yönetimi, yükselen fiyatların vatandaş üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla motosikletler, çekçekler ve küçük otomobiller için litre başına 100 rupi sübvansiyon açıkladı.
Kararın yüksek akaryakıt fiyatları ve petrol vergisine yönelik protestoların ardından gelmesi, enerji krizinin hükümetler üzerindeki baskısını ortaya koydu.
Nepal'de öğrenciler sokağa çıktı
Nepal'in başkenti Katmandu'da öğrenciler yemeklik gaz sıkıntısını protesto etti. Göstericiler, yükselen yaşam maliyetlerinin hane halkı üzerindeki yükünün ağırlaşması nedeniyle hükümetten önlem almasını istedi.
Guatemala'da yollar kapatıldı
Krizin etkileri Latin Amerika'ya da ulaştı. Guatemala'da kamyon şoförleri ve diğer protestocular bazı kara yollarını kapattı. Yerli gruplar ve ulaşım çalışanları da başkentte yürüyüş düzenleyerek hükümetten müdahale talep etti.
Ülke Kongresi'nde akaryakıt fiyatlarının yıl sonuna kadar sınırlandırılmasını öngören bir düzenleme değerlendiriliyor. Plan kapsamında fiyatların belirlenen tavanı aşması halinde aradaki farkın devlet desteğiyle karşılanması gündemde. (tbsnews.net)
Avrupa'da da tansiyon yükseldi
Akaryakıt fiyatlarına yönelik tepkiler Avrupa'da da kendisini gösterdi. Portekiz'de sürücüler araçlarıyla yavaş ilerleme eylemleri düzenlerken Espinho'daki göstericiler Başbakan Luís Montenegro'nun evine doğru yürüdü.
Hükümet, yük taşımacılığı yapan şirketler, taksiciler, itfaiyeciler ve sosyal sektör için destek tedbirleri açıkladı. (tbsnews.net)
Fransa'da balıkçılar akaryakıt deposunu abluka altına aldı
Fransa'nın güneyinde yaklaşık 50 balıkçı, Fos-sur-Mer'deki büyük bir akaryakıt deposunun girişini kapattı. Protestocular ile polis arasında kısa süreli arbede yaşandı.
Yerel yönetim, balıkçılık sektörünün ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu ve merkezi hükümetten müdahale beklendiğini açıkladı. (tbsnews.net)
Hükümetler iki seçenek arasında kaldı
Petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde seyretmesi, ulaşım, gıda ve üretim maliyetleri üzerindeki baskıyı artırıyor. Dizel; kamyonlardan otobüslere, balıkçı teknelerinden tarım makinelerine ve fabrikalara kadar ekonominin birçok alanında kullanılıyor.
Bu nedenle akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, ulaşım ve üretim maliyetlerinin yanı sıra temel tüketim ürünlerinin fiyatlarına da yansıyabiliyor. Hükümetler ise sübvansiyon, vergi indirimi veya fiyat tavanlarıyla tüketiciyi korumak ile kamu maliyesi üzerindeki yük arasında tercih yapmak durumunda kalıyor.
