CHP’de milletvekilliği de yapan, Aydın’da “Topuklu Efe” lakabıyla tanınan Özlem Çerçioğlu’nun herkesi şaşırtan siyasi tercihi, Türkiye siyasetinin gündemini değiştirdi.
Şimdi gözler İzmir’de…
Son günlerin en çok konuşulan siyasi sorusu şu:
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, AK Parti’ye geçecek mi?
Başkan Tugay’ın dün Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesi, bu iddiaları daha da güçlendirdi.
Henüz ortada kesinleşmiş bir karar yok.
Ama siyaset biraz da ihtimalleri okumaktır.
Ege'nin iki güzel kenti İzmir ile Aydın arasında bugün dikkat çekici bir siyasi benzerlik ortaya çıkıyor.
Çünkü Aydın’da yaşananların bir benzerinin İzmir’de yaşanması hiç de ihtimal dışı değil.
Hatta şartlar ve siyasi ortam buna oldukça uygun.
AYDIN’DA NE OLMUŞTU?
Aydın, genel olarak sağ partilerin güçlü olduğu bir kent.
2004 yerel seçimlerinde AK Parti adayı İlhami Ortekin yaklaşık yüzde 44 oyla belediye başkanlığını kazanmıştı.
CHP yüzde 25, DYP yüzde 18, MHP ise yüzde 9 civarında oy almıştı.
Yani Aydın’da siyasi tablo oldukça netti:
Sağ güçlüydü.
Fakat 2009 seçimlerine gelindiğinde tablo değişti.
Sağ partiler yine güçlü adaylarla seçime girdiler.
Ancak bu kez sağdaki oylar bölündü.
MHP adayı Hüseyin Aksu yüzde 25,40, AK Parti adayı Mustafa Ancın yüzde 25, DP adayı ve eski belediye başkanı İlhami Ortekin ise yüzde 17,50 oy aldı.
Toplamda bu üç aday yaklaşık yüzde 68’lik bir oy oranına ulaştı.
Peki seçimi kim kazandı?
CHP adayı Özlem Çerçioğlu.
Çerçioğlu yaklaşık yüzde 26 oyla ipi göğüsledi.
Yani Aydın’da seçimin kaderini sadece CHP’nin aldığı oy değil, karşı bloktaki oyların bölünmesi belirledi.
İşte İzmir açısından asıl dikkat çekici nokta da burada.
GELELİM İZMİR’E…
31 Mart 2024 seçimlerinde CHP adayı Cemil Tugay yüzde 48,97 oy aldı.
AK Parti adayı Hamza Dağ yüzde 37,06’ da kaldı.
DEM Parti adayı Akın Birdal yüzde 4,19, İYİ Parti adayı Ümit Özlale ise yüzde 3,64 oy aldı.
İzmir’de CHP açık ara birinci çıktı.
Ancak bugün siyasi denklem 31 Mart 2024’teki denklem değil.
Aradan geçen sürede siyasette taşlar yerinden oynadı.
İYİ Parti’de Müsavat Dervişoğlu dönemi başladı.
CHP kendi içinde ciddi siyasi tartışmalar yaşadı.
Yeni siyasi oluşumların ve yeni partilerin ortaya çıkmasıyla birlikte seçmenin önündeki seçenekler de arttı.
Ve İzmir’de AK Parti’nin aldığı oy oranı hala dikkate alınması gereken bir seviyede.
Şimdi kritik soru şu:
2024’te CHP’ye giden yaklaşık yüzde 49’luk oy aynı şekilde sandığa yansımazsa ne olacak?
Yeni Parti ve farklı siyasi aktörler ayrı ayrı adaylarla seçime girerse…
AK Parti kendi oy tabanını koruyabilirse…
Üstelik Cumhur İttifakı, DEM Parti ile olası bir iş birliği veya destek zemini oluşturabilirse…
Aydın’da 2009’da yaşanan tablo İzmir’de de ortaya çıkabilir mi?
İşte asıl soru bu.
AYDIN’DAKİ HESAP İZMİR’DE TUTAR MI?
Aydın’da 2009 seçimlerinin en çarpıcı sonucu şuydu:
Sağdaki partilerin toplam oyu CHP’nin oyundan çok daha fazlaydı.
Ama oylar bölündü.
Ve CHP adayı seçimi kazandı.
İzmir’de ise 2024 seçimlerinde CHP yüzde 49’a yakın oy aldı.
Ancak bu oyun önemli bir bölümü Yeni Parti'ye kayarsa, CHP’nin karşısındaki partiler oylarını korur veya artırırken CHP’nin oyu bölünürse, aritmetik tamamen değişebilir.
Siyasette bazen yüzde 1 bile çok şey değiştirir.
Hele ki birbirine yakın sonuçların ortaya çıkabileceği bir seçimde…
Bir adayın aldığı oy kadar, diğer adayların aldığı oy da sonucu belirler.
Aydın bunun en çarpıcı örneklerinden biri.
Bugün İzmir’de de benzer bir siyasi denklem kurulabilir.
İZMİR’DE YENİ BİR DÖNEM Mİ?
Cemil Tugay’ın AK Parti’ye geçeceği iddiası şu an için siyasi kulislerin konusu.
Erdoğan’la yapılan görüşme ise bu iddiaları daha da görünür hale getirdi.
Tugay’ın gerçekten AK Parti’ye geçip geçmeyeceğini zaman gösterecek.
Fakat mesele sadece Tugay’ın hangi partide siyaset yapacağı değil.
Asıl mesele, İzmir’de seçmenin önüne hangi siyasi denklemle sandık kurulacağı.
Çünkü seçim günü geldiğinde sandıkta
CHP,
Yeni Parti,
AK Parti…
İYİ Parti…
DEM Parti…
ve diğer partiler olacak.
Ve eğer CHP’nin 2024’teki yaklaşık yüzde 49’luk oyu farklı adreslere dağılırsa, İzmir’de bugün kimsenin hesaplamadığı bir tablo ortaya çıkabilir.
Aydın’da 2009’da olduğu gibi…
Oyların bölünmesi, siyasi dengeleri altüst edebilir.
Belki de yıllardır CHP’nin kalesi olarak görülen İzmir’de yeni bir siyasi dönem başlayabilir.
Bunu sandık belirleyecek.
Ama bugünden görünen bir gerçek var:
Aydın'da yaşanan siyasi dönüşümün İzmir'de de yaşanması hiç de imkansız değil.
İzmir’de de benzer bir siyasi aritmetik oluşuyor.
Ve şimdi herkes aynı sorunun cevabını merak ediyor:
Ege’nin bu iki güzel kentinin kaderi de aynı olacak mı?