Trump'tan Grönland açıklaması: ABD'ye “kalıcı güvenlik kontrolü”
ABD Başkanı Donald Trump, ABD, Danimarka ve Grönland arasında güvenlik konusunda bir anlaşmaya varıldığını açıkladı.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada anlaşmanın ABD'ye Grönland'ın güvenliği ve diğer güvenlik ihtiyaçları konusunda kalıcı yetki sağlayacağını söyledi.
Trump'ın açıklamasına göre ABD, Grönland'da geniş bir askeri varlık oluşturma sürecine başlayacak.
Ancak Danimarka Başbakanlık Ofisi'nin açıklamasında, üç tarafın anlaşmayı gelecek hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında imzalamasının beklendiği ve anlaşmanın yürürlüğe girmesinin gerekli ulusal parlamenter prosedürlere bağlı olduğu belirtildi.
Trump: “Kalıcı kontrol sağlayan bir anlaşma”
Trump, açıklamasında ABD'nin Danimarka Krallığı ve Grönland ile güvenlik konusunda anlaşmaya vardığını belirterek, bunun ABD'ye Grönland'daki güvenlik ve diğer ihtiyaçlar konusunda “kalıcı kontrol” sağlayacağını söyledi.
Trump, anlaşmanın ABD'nin güvenlik alanındaki endişelerini giderdiğini savundu.
Reuters'ın aktardığına göre Trump, anlaşmanın ABD'nin Grönland'da önemli bir askeri varlık geliştirmesine imkan sağlayacağını ve ABD'nin rakiplerinin adada üs kurmasını engelleyeceğini açıkladı.
“ABD hasımları üs kuramayacak”
Trump, anlaşma kapsamında ABD'nin açık yazılı onayı olmadan ABD'nin hasım olarak nitelediği ülkelerin Grönland'da üs kuramayacağını, askeri varlık bulunduramayacağını veya hassas yatırımlar yapamayacağını söyledi.
Trump ayrıca anlaşmanın ABD açısından herhangi bir maliyet oluşturmayacağını ifade etti.
Reuters'ın aktardığı bilgilere göre ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan bir yetkili, anlaşmanın NATO üyesi olmayan ülkelerin Grönland'da üs kurmasını engelleyeceğini ve ABD ile müttefiklerinin belirli hassas yatırımları yapmasına imkan tanıyacağını söyledi. Aynı yetkiliye göre anlaşma ABD'ye kalıcı erişim, üslenme ve hava sahasını kullanma hakları sağlayacak.
Trump: “Herhangi bir sona erme tarihi bulunmuyor”
Trump, Grönland'ın stratejik öneminin önceki ABD başkanları tarafından da bilindiğini belirterek, kendi yönetiminin bu konuda kalıcı bir çözüm ortaya koyduğunu savundu.
Trump, anlaşmayı “Sonsuz Yaşam” anlaşması olarak nitelendirdi ve herhangi bir sona erme tarihi bulunmadığını söyledi.
Grönland'da askeri varlık genişletilecek
Trump, ABD'nin Grönland'ın uygun bir bölgesinde geniş bir askeri varlık oluşturma sürecine başlayacağını açıkladı.
ABD Başkanı, bu yapıların geliştirilmesi ve inşasında Grönland halkıyla birlikte çalışılacağını söyledi.
Reuters'a göre ABD'nin Grönland'da halihazırda Pituffik Uzay Üssü bulunuyor. Anlaşmanın yeni üslerin kurulmasını kesin olarak gerektirip gerektirmediği ise açıklama sonrasında netleşmiş değildi.
Danimarka: Anlaşma gelecek hafta imzalanacak
Danimarka Başbakanlık Ofisi tarafından yapılan açıklamada, Danimarka, Grönland ve ABD'nin Arktik ve Kuzey Atlantik bölgesinde güvenliği güçlendirecek anlaşmayı gelecek hafta BM Genel Kurulu'nda imzalamasının beklendiği bildirildi.
Açıklamada anlaşmanın imzalanmasının ardından yürürlüğe girmesi için gerekli ulusal parlamenter süreçlerin tamamlanması gerektiği belirtildi.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın Danimarka Krallığı'nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tanıdığını, aynı zamanda Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkını dikkate aldığını söyledi.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de anlaşmanın Grönland'ın güvenliğini güçlendireceğini ve adanın uluslararası işbirliğindeki konumunu tanıdığını belirtti.
Grönland'ın statüsü değişmiyor
Reuters'ın aktardığı bilgilere göre söz konusu anlaşma, Grönland'ın ABD'ye devredilmesini veya ABD toprağı haline gelmesini öngörmüyor. Anlaşma, ABD'nin askeri erişimini ve güvenlik alanındaki rolünü genişletiyor.
Grönland, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bir bölge olarak varlığını sürdürüyor. Danimarka ve Grönland yönetimleri, açıklamalarında anlaşmanın egemenlik ve toprak bütünlüğünü tanıdığını vurguladı.
Trump yönetiminin Grönland politikası
Grönland, Arktik bölgesindeki stratejik konumu nedeniyle ABD ve Avrupa açısından önemli bir güvenlik alanı olarak değerlendiriliyor.
Trump yönetimi uzun süredir Grönland'ın ABD açısından stratejik önemine dikkat çekiyor. Reuters'ın haberine göre önceki müzakerelerde ABD'nin adadaki askeri varlığının genişletilmesi ve Çin'in bölgedeki etkisinin sınırlandırılması gibi konular ele alındı.
Yeni anlaşmanın ayrıntılarının tamamı ise henüz kamuoyuna açıklanmış değil. Danimarka Başbakanlık Ofisi'nin açıklamasına göre anlaşmanın imzalanması ve parlamenter süreçlerin tamamlanması sonrasında uygulama süreci başlayacak.
