Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı Mayıs 2026 Ciro Endeksleri, ekonomide
hareketliliğin sürdüğünü gösteriyor. Sanayiden ticarete, hizmet sektöründen inşaata kadar
hemen her alanda işletmeler geçen yılın aynı dönemine göre daha yüksek ciro elde etti.
Rakamlar ilk bakışta oldukça olumlu görünüyor. Ancak bu verileri değerlendirirken, cirodaki
artışın her zaman kazancın arttığı anlamına gelmediğini de unutmamak gerekiyor.
TÜİK verilerine göre mayıs ayında toplam ciro geçen yılın aynı ayına göre yüzde 32,9 arttı.
Yani işletmeler kasalarından geçen para miktarını önemli ölçüde artırdı. Bu artış, ekonomide
alışverişin, üretimin ve hizmet faaliyetlerinin devam ettiğini gösteriyor.
En dikkat çekici artış ise sanayi sektöründe yaşandı. Sanayinin cirosu geçen yılın aynı ayına
göre yüzde 36,6 yükseldi. Fabrikaların üretmeye devam etmesi, ihracat siparişleri ve iç
piyasadaki satışlar bu yükselişte etkili oldu. Ancak birçok sanayici, artan enerji fiyatları, işçilik
giderleri ve hammadde maliyetleri nedeniyle ciro artsa bile kârlarının aynı oranda
yükselmediğini dile getiriyor.
Hizmet sektörü de canlılığını koruyor. Oteller, restoranlar, ulaştırma şirketleri, sağlık
kuruluşları, eğitim kurumları ve çeşitli hizmet işletmeleri mayıs ayında geçen yılın aynı
dönemine göre yüzde 34,8 daha fazla ciro yaptı. Yaz sezonunun yaklaşmasıyla birlikte turizm
hareketliliğinin başlaması da hizmet sektörüne önemli katkı sağladı.
Türkiye ekonomisinin en büyük lokomotiflerinden biri olan ticaret sektöründe de yükseliş
devam etti. Toptan ve perakende ticaretin cirosu yıllık bazda yüzde 31,8 arttı. Marketlerden
otomotiv sektörüne, elektronik ürünlerden beyaz eşyaya kadar birçok alanda satışların
devam ettiği görülüyor.
İnşaat sektörü ise diğer sektörlere göre daha sınırlı bir artış gösterdi. Buna rağmen yüzde
23'lük yıllık ciro artışı, sektörde faaliyetlerin tamamen durmadığını ortaya koyuyor. Özellikle
kentsel dönüşüm projeleri, kamu yatırımları ve devam eden konut projeleri inşaat sektörünü
destekleyen önemli unsurlar arasında yer alıyor.
Veriler yalnızca yıllık değil, aylık bazda da ekonomide hareketliliğin sürdüğünü gösteriyor.
Mayıs ayında toplam ciro bir önceki aya göre yüzde 3,1 arttı. Bu da işletmeler açısından Nisan
ayına göre daha hareketli bir satış dönemi yaşandığını ortaya koyuyor.
Aylık bazda en hızlı artış inşaat sektöründe gerçekleşti. İnşaat cirosu bir ay içinde yüzde 5,6
yükseldi. Havanın ısınmasıyla birlikte şantiyelerde çalışmaların hızlanması ve yeni projelerin
başlaması bu artışta etkili oldu.
Hizmet sektörü aylık yüzde 3,6 büyürken, ticaret sektörü yüzde 3, sanayi sektörü ise yüzde
2,5 oranında artış kaydetti. Yani ekonominin dört temel sektöründe de büyüme devam etti.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta bulunuyor. Ciro artışı ile kârlılık aynı
şey değildir. Bir işletme geçen yıla göre daha fazla satış yapabilir, kasasına daha fazla para
girebilir. Fakat aynı dönemde maliyetleri de hızla yükselmişse elde ettiği gerçek kazanç
beklenenden düşük kalabilir.
Son yıllarda yüksek enflasyon nedeniyle birçok işletmenin cirosu hızla yükseliyor. Çünkü
satılan ürünlerin fiyatları artıyor. Aynı miktarda satış yapılsa bile fiyat yükseldiği için ciro
doğal olarak büyüyor. Bu nedenle ciro rakamlarını değerlendirirken enflasyon etkisini de göz
önünde bulundurmak gerekiyor.
Örneğin bir esnaf geçen yıl 100 liraya sattığı ürünü bu yıl 135 liraya satıyorsa, satış adedi
değişmese bile cirosu yükselmiş görünüyor. Ancak kira, elektrik, doğal gaz, personel maaşları
ve diğer giderleri de benzer şekilde arttığı için cebinde kalan para aynı oranda artmayabiliyor.
Buna rağmen açıklanan veriler ekonomide üretimin ve ticaretin tamamen durmadığını,
işletmelerin faaliyetlerini sürdürdüğünü gösteriyor. Özellikle sanayi ve hizmet sektöründeki
güçlü artışlar ekonominin canlılığını koruduğunu ortaya koyuyor.
Önümüzdeki aylarda turizm sezonunun tam anlamıyla başlaması, ihracattaki gelişmeler, faiz
politikaları ve enflasyondaki seyir ciro rakamlarını doğrudan etkileyecek. Eğer iç talep güçlü
kalır ve ihracat desteklenirse, yılın ikinci yarısında da ciro artışlarının devam etmesi
beklenebilir.
Sonuç olarak Mayıs 2026 Ciro Endeksleri, Türkiye ekonomisinde para akışının sürdüğünü ve
işletmelerin satışlarını artırmaya devam ettiğini gösteriyor. Ancak bu tabloyu
değerlendirirken yalnızca ciroya değil; maliyetlere, enflasyona ve işletmelerin gerçek
kârlılığına da bakmak gerekiyor. Ekonominin sağlığını doğru anlayabilmek için satış
rakamlarının yanında vatandaşın alım gücü, üreticinin kazancı ve işletmelerin sürdürülebilir
büyümesi de en az ciro kadar önem taşıyor.
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
[email protected]
