Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) verileri, tarım sektöründe üreticilerin
maliyet ve satış fiyatlarındaki değişimleri göstermesi açısından büyük önem taşıyor. Türkiye
İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı Mayıs 2026 verilerine göre tarım ürünleri üretici
fiyatları yıllık bazda yüzde 43,08 artarken, aylık artış ise yüzde 0,61 olarak gerçekleşti. Bu
rakamlar, tarım sektöründeki fiyat hareketlerinin hız kesmeden devam ettiğini ve üreticilerin
maliyet baskılarıyla mücadele etmeyi sürdürdüğünü ortaya koyuyor.
TARLADAKİ FİYAT ARTIŞI DEVAM EDİYOR
Tarım sektörü hem üreticilerin geçim kaynağı olması hem de vatandaşın sofrasına gelen
ürünlerin fiyatlarını doğrudan etkilemesi nedeniyle ekonominin en önemli alanlarından biri
olarak kabul ediliyor. Mayıs ayında açıklanan Tarım-ÜFE verileri de bu açıdan dikkat çekici
sonuçlar içeriyor.
Endekste aylık artışın yüzde 0,61 ile sınırlı kalması ilk bakışta olumlu gibi görünse de yıllık
bazda yüzde 43'ü aşan yükseliş, üreticilerin halen yüksek maliyetlerle karşı karşıya olduğunu
gösteriyor. Gübre, yem, enerji, sulama, ilaç ve işçilik gibi temel girdilerde yaşanan artışlar,
tarımsal üretim maliyetlerini yukarı çekmeye devam ediyor.
Özellikle yılbaşından bu yana bakıldığında Tarım-ÜFE'nin yüzde 18,41 artmış olması, tarım
sektöründe fiyat baskısının yılın ilk beş ayında da güçlü şekilde sürdüğünü ortaya koyuyor.
BİTKİSEL ÜRÜNLERDE FARKLI TABLO
Mayıs ayında dikkat çeken gelişmelerden biri bitkisel ürün gruplarında yaşanan farklı fiyat
hareketleri oldu.
Tek yıllık bitkisel ürünlerde aylık bazda yüzde 2,73'lük düşüş gerçekleşti. Bu gruba sebzeler,
tahıllar ve birçok tarla ürünü giriyor. Hasat dönemlerinin başlaması ve bazı ürünlerde arzın
artması fiyatların gerilemesine neden oldu.
Buna karşılık çok yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 2,32 oranında artış görüldü. Meyve, zeytin ve
benzeri ürünleri kapsayan bu grupta iklim koşulları, üretim miktarındaki değişimler ve
depolama maliyetleri fiyatları yukarı yönlü etkiledi.
Ancak yıllık veriler incelendiğinde tek yıllık bitkisel ürünlerdeki yüzde 70,50'lik artış dikkat
çekiyor. Bu oran, tarımın bazı alanlarında fiyat baskısının ne kadar güçlü olduğunu ortaya
koyuyor.
HAYVANCILIKTA YÜKSELİŞ SÜRÜYOR
Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünler grubunda aylık artış yüzde 3,47 olarak gerçekleşti. Yıllık
artış ise yüzde 34,36 seviyesinde oldu.
Hayvancılık sektöründe özellikle yem maliyetleri üreticilerin en önemli gider kalemi olmaya
devam ediyor. Bunun yanında enerji fiyatları, veterinerlik hizmetleri ve işçilik giderleri de
maliyetleri artırıyor.
Süt, et ve yumurta üreticileri bir yandan maliyet baskısıyla mücadele ederken diğer yandan
tüketici fiyatlarının kontrol altında tutulması için uygulanan politikalar nedeniyle kâr
marjlarının daraldığını ifade ediyor.
Mayıs ayında aylık bazda en yüksek artışın yüzde 10,48 ile canlı kümes hayvanları ve
yumurtalar alt grubunda gerçekleşmesi de sektördeki maliyet baskısının somut
göstergelerinden biri olarak öne çıktı.
SEBZE FİYATLARINDA ÇARPICI ARTIŞ
Verilerin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise sebze grubunda yaşanan olağanüstü yükseliş
oldu.
Yıllık değişimde en yüksek artış yüzde 113,35 ile sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular
grubunda görüldü. Bu oran, bazı ürünlerde fiyatların bir yıl içerisinde iki katından fazla
arttığını gösteriyor.
Uzmanlara göre bu yükselişin arkasında birçok neden bulunuyor. İklim değişikliği kaynaklı
kuraklık riskleri, ani hava olayları, üretim maliyetlerindeki artışlar ve lojistik giderleri sebze
fiyatlarını yukarı çekiyor.
Tarım sektöründe üretim planlamasının yeterince etkin yapılamaması da dönem dönem bazı
ürünlerde arz sıkıntısına yol açarak fiyatların hızla yükselmesine neden olabiliyor.
ORMANCILIK VE SU ÜRÜNLERİNDE DE ARTIŞ VAR
Mayıs ayında ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde aylık yüzde 5,16'lık yükseliş gerçekleşti.
Yıllık artış ise yüzde 38,92 oldu.
Balıkçılık ve su ürünlerinde ise aylık artış yüzde 7,43 ile oldukça yüksek seviyede gerçekleşti.
Yıllık bazda yüzde 38,58'lik artış görüldü.
Yakıt maliyetleri, bakım giderleri ve üretim maliyetlerindeki yükselişler bu sektörlerdeki fiyat
artışlarının temel nedenleri arasında yer alıyor.
TÜKETİCİYİ NELER BEKLİYOR?
Tarım-ÜFE verileri doğrudan market fiyatlarını göstermese de gelecekte tüketici fiyatlarının
hangi yönde hareket edebileceğine dair önemli ipuçları veriyor. Üretici fiyatlarındaki
yükselişin belirli bir süre sonra market raflarına yansıması bekleniyor.
Özellikle sebze, meyve, et, süt ve yumurta gibi temel gıda ürünlerinde üretici maliyetlerinin
yüksek seyretmesi, tüketici fiyatlarının da baskı altında kalmasına neden olabilir.
Bununla birlikte üretimin artırılması, sulama yatırımlarının yaygınlaştırılması, tarımsal
desteklerin güçlendirilmesi ve girdi maliyetlerinin azaltılması halinde fiyat baskılarının zaman
içerisinde hafiflemesi mümkün olabilir.
SONUÇ
Mayıs 2026 Tarım-ÜFE verileri, tarım sektöründe maliyet baskısının devam ettiğini açıkça
ortaya koyuyor. Aylık artış sınırlı görünse de yıllık yüzde 43'ü aşan yükseliş, üreticilerin halen
zorlu bir ekonomik ortamda faaliyet gösterdiğini gösteriyor. Sebze grubundaki yüzde 113'lük
dikkat çekici artış ise hem üreticiler hem de tüketiciler açısından önemli bir uyarı niteliği
taşıyor.
Önümüzdeki dönemde tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlayacak politikalar, gıda
enflasyonunun kontrol altına alınmasında belirleyici rol oynayacak. Çünkü tarımda yaşanan
her fiyat hareketi, eninde sonunda vatandaşın mutfağına ve bütçesine yansıyor.
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
[email protected]
